رۆژئاڤا دناڤبەرا تەکتیک و ستراتیژیەتا ئه‌مه‌ریكا دا

بۆچوون / بیروڕا :: 10/01/2018

نه‌جیب بالایی
پرسا په‌یوه‌ندیێن ئەمەریکا و ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ دناڤبەرا تەکتیک و ستراتیژیەتیێ دا، پرسەک ئالۆزە ب قاسی ئالۆزیێن ل هەرێمی هەین، لێ مرۆڤ دشێت د چەند خالاندا و ل گۆر بەرژەوەندیێن هەڤپشك ڤان پەیوەندیان شرۆڤە بکەت.


سیاسەت د کۆکا خوەدا وەکە بازارەکییە دناڤبەرا دوو ئالیاندا، هەردوو ئالی ل قازانج و بەرژەوەندیا خوە دگەڕن، دەما کۆ قازانجا هەردوو ئالیان د وی بازاری دا هەبیت ئەو بازار دێ سەرگریت و بسەرکەڤیت.


ـ تا نوكه‌ پەیوەندیێن ئه‌مه‌ریكا دگه‌ل رۆژئاڤا د چارچۆڤا تەکتیکێ دانە، هێژ دەربازی قۆناغا ستراتیژی نەبووینە، لێ ب دیتنا من هەموو شەرت و مەرجێن کو ئەڤان په‌یوه‌ندییان بكه‌ت په‌یوه‌ندیێن ستراتیژی هەنە و تێن دیتن.


ـ ئەمەریکا هەموو هێزێن ل وێ هەرێمی هەنە د شەڕێ داعشی دا جەرباندن، داویێ وان ژ هێزێن سوریا دەمۆکرات ل باکورێ سوریێ باشتر نەدیتن و نابینە ژبەر ڤان سەدەمان:
١- د شەڕێ داعشی دا سەرکەڤتن، ژ رۆژا ئێکێ و پشتی رزگارکرنا کۆبانێ هەتا ئه‌ڤرۆ، د ئێك به‌ره‌یێ شەڕدا هێزێن سوریا ده‌مۆکرات "هەسەدێ" گاڤ پاشدا نەهاڤێتینە هەر د پێشڤەچوونێ دایە.
٢- هێزەکە کو ل دژی گەندەلیێ یە و د ناڤ رێزێن خوەدا قەبۆل ناکەت و ب ره‌نگه‌كێ بەرچاڤ دیاردەیا گەندەلیێ نایێ دیتن، ئەمەریکا گەلەک جاران د ڤی واری دا ئەو جەرباندینە.
٣- هێزەکە سەکۆلارە و باوەری ب پرەنسیپێن دەمۆکراتیێ هەیە، مافێ ژنێ پاراستییە.
٤- هەموو ئۆل و پێکهاتەیێن ئەتنیکی و مەزهەبی ڕۆلی خوە دبینن و پشكدارن، هەم د شەرێ داعشێ دا و هەم د ئاڤاکرنا ئیداران دا، ل هەرێمێ.
٥- ئەمەریکا بۆ مانەکا ستراتیژی و دەمدرێژ ل هەرێـمی گەلەک مەسرەفێ ناکەتن ژبەر کۆ رۆژئاڤا سامان و پیدڤیێن ژێرخان و بنگەهێن ئاڤاکرنا ئیدارا خوە هەنە بێ کو هەوجەی دەرڤە ببن، وەک؛ غاز، گاز، ئاڤا شرین و ژێدەرێن پەیداکرنا ئەنەرجیێ، هەروەها ژ ئالیی چاندنێ ڤە هەرێمەکا زەنگینە ب دەخل و دانێ خوە.
ئەڤ خال و گەلەک خالێن دی دبنە هایدەر و رێ خوه‌شکەر کۆ ئەمەریکا پێنگاڤان بەر ب سیاسەتەکا دەمدرێژ ل باکورێ سوریێ بهاڤێژیتن، بۆ وێ ئەڤ خالێن پۆزەتیفن.

ل ئالیەکێ دی، چه‌ند خالێن دی هەنە کۆ ئەمەریکا نەچار دکەت ل وێ هەرێمی بمینیت ئەو ژی:
1ـ ریگرتنا ل هەمبەر بەرفرەهبوونا جیهانا شیعی و تەماعکاریێن ئیرانێ و گەهشتنا وێ یا سەر دەریا ناڤەراست و تەمامکرنا هیلالا شیعی.
2ـ پاراستنا ئیسرائیلێ، ژ نەیارەکێ سەرهشک د پاشەڕۆژێ دا، ئەمەریکا ری نادەت سوریا بکەڤیتە ددەستێن ئیرانێ دا و هەڤکاریا رووسیا ب ئەسەد و ئیرانێ را وەها بهێز بەردەوام ببیت.
3ـ راگەهاندنا رووسیا ل هەفتییا بۆری ب ره‌نگه‌كێ فەرمی کۆ ئەوێ بۆ دەمێن درێژ بنگەهێن خوە یێن لەشکەری ل سوریێ ئاڤا بکەت.
4ـ خالا گرنگ ئەوە کو کوردان و باکورێ سوریێ شانسەک مەزن هەیە کو ل ترکیێ ئەردۆگان لسەر دەستهەلاتێ یە، ژبەر کو ب دیتنا من ئەمەریکا و هەڤپەیمانێن رۆژئاڤا تەڤگەرا ئیخوانان خەتەرتر ژ داعشی دبینیت و ئارمانجا پشتی داعشێ دێ بیتە ژناڤبرنا تەڤگەر و رێکخستنێن ئیخوانی، ئەڤه‌ژی بۆ ئەمەریکا گەلەک بساناهی کەتییە پشتی سەرەدانا سەرۆک دۆنالد ترەمپ بۆ عەرەبستانا سعودی و پەیمانێن دگەل سعودیێ و ئیماراتان و مسرێ.
5ـ مانا ئەسەدی لسەر دەستهەلاتێ و نەزەلالیا پاشەڕۆژا سوریێ و یا ئیراقێ.
6ـ خالەک دی یا گرنگ ئەوە کۆ ئەمەریکا شیرەتکارێن هەری باش ل باکورێ سوریێ هەنە و وەک ئەز دزانم شیرەتێن هەتا نوكه‌ داینە کوردان و ئیدارا باکورێ سوریێ شیرەتێن ب مفاو قازانجبەرن، ئانگۆ مرۆڤ دشێت بێژیت كو ئەمەریکا دگەل تەڤگەرا باکورێ سوریێ گەلەک جدییە، ئەڤ جدییەت ژی ب دیتنا من وی ده‌می دیار بوو دەما ئەمەریکا دناڤبەرا ترکیا کورداندا، کورد هەلبژاردین و بانگەوازی و داخواز و شەرتێن ترکیێ هەتا نوكه‌ رەتکرینە.

ژ ئالیێ، کوردان ژی، تا نوكه‌ سیاسەتەک حەکیمانە هاتییە مەشاندن وەک:

1ـ  ستراتیژیا خوە ژ سالا ٢٠١١ێ داڕێت بوو و ڕاگەهاند بوو، ئەو دشەڕێ سوریێ دا "خەتێ سیێ نە" نە دگەل ئۆپۆزسیۆنا ئیسلامی-عەرەبی – چەکدارە، نە دگەل ڕژێمێ یە و ئەڤ ستراتیژی تا نوكه‌ یا سەرکەڤتی بوو.
2ـ سیاسەتەکا ب بەلانس یا ل هەرێمێ و یا دگەل هێزێن ناڤنەتەوی مەشاند، واته‌ شیا سۆدێ ژ هەبوونا رووسیا و ئەمریکا ل سوریێ وەربگریت، بێی کۆ یەک ژوان دۆست یێ دی دۆژمن بیت.
3ـ ژ ئالیێ لەشکەری و ئیستیخباراتی ڤە، هێزا سوریا دەمۆکرات، شیا لسەر عەردی ئیسباتا هەبوونا خوە بکەت، ژ ئالیێ سیاسی و مەدەنی ڤە شیا د ناڤ وان شەڕ و فەوزایێ دا ئیدارێن خوە ئاڤا بکەن و هەلبژاردنان ئەنجام بدەن و هەموو پێکهاتە ژ عەرەب و کورد وگرۆپێن دی یێن ئەتنیکی پشكداری ئیدارێن هەڤبەش بکەن.
ئەڤە و گەلەک خالێن دی یێن پۆزەتیڤ هەنە کو مرۆڤ دکاریت ستۆنێن سیاسەتەکا خوەگرتی و ده‌مدرێژ لسەر ئاڤا بکەت، هەلبەت کێماسی ژی هەنە، لێ ب دیتنا من لگۆر رەوشا هەیی و ئەو شەڕێن گران یێن ناڤخوەیی خالێن ئەرێنی زێده‌ترن ژ یێن نەرێنی.

ئەنجام
ئەمەریکا دێ ل هەرێمێ هەتا ده‌مەک درێژ مینیت، ب قاسی مانا ئەمەریکا، دێ باکورێ سوریێ بهێز کەڤیت، ژ هەموو ئالیان ڤە، پرسگرێکێن ل هەرێمێ دێ دەمەک درێژ بکێشن... ترسا هەیی ب تنێ ترکیایە و سیاسەتا وێ دەملدەست ل هەمبەر پرسا قۆدسێ بهێتە گۆهەڕتن و شەرت و مەرجێن ئەمەریکا و ئیسرائیلێ ل هەمبەر دەستبەردانا ژ کوردان قەبۆل بکەتن، لێ دیسان ل گۆر دتینا من ئیدارا وشنتن ئەو باوەری ب ئەردۆگانی نەمایە و نە جهێ باوەریا سیاسەتا ئەمەریکایە ئێدی!!


created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure