سەد رۆژی یەكەمی ترەمپ ئاماژەی شكست بوو

بۆچوون / بیروڕا :: 01/05/2017

سەرچاوە: ئەلحەیات
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید


سەد رۆژی یەكەمی دۆناڵد ترەمپ لە كۆشكی سپی كارەسات بوو، چونكە هیچی جێبەجێنەكرد جگە لە بۆردوومانی بنكەیەكی جەنگیی سوریا و هەڕەشەكردن لە كۆریای باكور. ئەگەر من رای خۆم بدەم ئەوا دەڵێم باشترین شتێكی ئەم سەد رۆژە، بوونی ریكس تیلرسۆن وەك وەزیری دەرەوە و جێمس ماتیس وەك وەزیری بەرگری و جۆن كیلی وەك وەزیری ئاسایشی نەتەوەیی-یە. ئەمانە رۆژنامە ناوی ناون (بەرەی پێگەیشتوان).

رای ئەمریكاییەكان دەربارەی سەرۆكەكەیان لە رای من گرنگترە، لەوكاتەوەی لە 20ی كانونی دووەمەوە بە سەرۆك دانراوە، وردە وردە جەماوەرێتیی دادەبەزێت و لەو باوەڕەدام ئێستا گەیشتبێتە 35 لە سەدا یاخود رەنگە 34%. دامەزراوەی گالوپ راپرسییەكی كردووە و دەركەوتووە لە سەدا 45 ی ئەمریكییەكان وایدەبینن كە ترەمپ بەڵێن و پەیمانەكانی خۆی دەپارێزێت. پێش تەنیا دوومانگ متمانە بە ترەمپ لە سەدا 62 بوو كەچی ئێستا بە رێژەی 17% دابەزیوە. هەر لەهەمان ماوەدا متمانەی ئەمریكییەكان بەرامبەر توانای ترەمپ بۆ ئەنجامدانی ئەو گۆڕانكارییانەی وڵاتەكەی پێویستیەتی لە 53% ەوە دابەزیوە بۆ 46%. هەروەها ژمارەی ئەو كەسانەیش كە بەلایانەوە ترەمپ كەسێكی (شەریفە) و شایانی متمانەپێبوونە لە 42 لە سەدەوە دابەزیوە بۆ 36  لە سەدا. 

جار دوای جار دەربارەی كۆمێنتەكانی ترەمپ-م نووسیوە كە تێیاندا هێرش دەكاتە سەر سەرۆك باراك ئۆباما و ناگەڕێمەوە سەریان، بەڵام یەكێك لە قسەكانی دێنمەوە كە لە 17/8/2011 دا وتی ژمارەكانی ئۆباما لە راوەرگرتنەكانی راپرسیی گشتیدا گەیشتە ژمارەی پێوانەیی و دابەزیی بۆ 39 لە سەدا. نەمردین و ژیاین بۆ ئەوەی ژمارەی ترەمپ-یش لەم مانگەدا ببینین كە گەیشتە 35 لە سەدا و لەوانەیشە 34 یان 33 لە سەدابێت.

ترەمپ لە كۆمێنتێكیدا لە 9/10/2012 یش وتی لایەنگریی ئۆباما بە خێرایی دادەكشێت لەبەرئەوە بیر لە هێرشكردنە سەر لیبیا یان ئێران دەكاتەوە. ئۆباما نەیكرد. ترەمپ بەوە تۆمەتباری كرد كە ملیۆنەها دۆلار خەرج دەكات بۆ شاردنەوەی تۆمارەكانی و ئەو ناشەفافترین سەرۆكی ئەمریكایە. راستیەكەیشی ئەوەیە كە ئۆباما تۆماری باجەكانی ئاشكرا كرد و ترەمپ-یش تا ئێستا رەتیدەكاتەوە ئەو باجانەی كە نەیداون ئاشكرا بكات، ئەگەرچی خۆی بلیۆنێریشە. 

لە كۆمێنتێكی تریدا، ترەمپ لە 7/11/2012 وتی كۆڕبەندی هەڵبژاردن كارەساتی دیموكراسییە، كەچی كاتێك سەرۆكایەتیەكەی بردەوە شانازیی بەوەوە كرد كە لە دوای رۆناڵد رێگان-ەوە (بەرزترین) رێژەی دەنگەكانی كۆڕبەندی هەڵبژاردنی بەدەستهێناوە.  شارەزایانیش یەكسەر پێیان وت پێش ئەو ئۆباما و پێشتریش جۆرج بوش-ی كوڕ هەر لە كۆڕبەندی هەڵبژاردندا دەنگێكی زۆر زیاتر لەوەیان هێنا كە ترەمپ بەدەستیهێناوە، كە دەنگی جەماوەری لەدەستداوە. هەر لەو كۆڕبەندی هەڵبژاردنەدا هیلاری كلینتۆن-ی ركابەری بە نزیكەی سێ‌ ملیۆن دەنگ لە پێشیەوە بوو. سەیرترین كۆمێنتی ترەمپ لەمیانەی سەد رۆژەكەدا ئەوەبوو كە مەحاڵی بردووەتەوە بە بەدەستهێنانی زۆرترین دەنگەكانی كۆڕبەندی هەڵبژاردن و ئێستایش باس لە تۆماری باجەكانی دەكەن. ئەویش پێشتر وتوویەتی كە ئاشكرای دەكات و نەیكردووە. 

كێشەی هەموو ئەوانەی باسكرا، بۆ قسەكردن لە رابردوودا نییە، بەڵكو بۆ پشتبەستنە لەسەر سەد رۆژی یەكەم بۆ زانین و تێگەیشتن لەداهاتوو. ئەو شكستیهێنا لە پیاچوونەوەی چاودێریی تەندروستیدا كە ئۆباما داینابوو، هەروەها هەزار و یەك بەڵگە هەن لەسەر پەیوەندیی پیاوانی هەڵمەتی هەڵبژاردنەكەی بە روسیاوە، بەهەمان شێوە دەستوەردانی روسیا لە هەڵبژاردنە سەرۆكایەتیەكەی ئەمریكا لە بەرژەوەندیی ترەمپ لەسەر حسابی كلینتۆن. ترەمپ ستایشی روسیای دەكرد و دەیگوت ڤلادیمێر پوتین و رووداوەكەی باش دەناسێت، دوای ئەوەیش كە گوشارەكان لەسەری توندكرانەوە وتی پەیوەندییەكان لەگەڵ روسیا لەوپەڕی خراپیدایە چونكە روسیا هاویەیمانی لەگەڵ سوریا دەبەستێت. لەوەیش زیاتر، نكۆڵیی لەوەكرد كە پوتین بناسێت و لێدوانەكانی پێشوویی لەبیرچووبووەوە.

سەد رۆژی یەكەم كۆتاییهات و ئەو هێرشانەی كە بە فەرمانی ترەمپ ئەنجامدران دەیان ژن و منداڵیان لە سوریا و عێراق و ئەفغانستان كوشت. دیموكراتەكان-یش وتیان پلانەكەی سەرۆك، كە تایبەتە بە باجەكان، رەتدەكەنەوە مادام هێشتا تۆماری باجەكانی خۆیی ئاشكرانەكردووە. شۆن سپایسەر وتەبێژی سەرۆكایەتی وتی سەرۆك تۆمارەكەی ئاشكرا ناكات. ئەمە مانای وایە ئەو پلانە تازەیەی باج كە ترەمپ بەڵێنیدا لە مانگی شوباتی رابردوودا دەریبكات و گوایە لەم پلانەی ئێستا سانا و ئاسانتر دەبێت و باجە كەمترەكان دەگرێتەوە، هەتا دوای هاوینیش ئامادە نابێت.  

بێگومان ترەمپ دەزانێت كە هەوڵیداوە و شكستیهێناوە، رەنگە بۆ شاردنەوەی شكستەكەی بڕیاریدابێت بچێتە شەڕی كۆریای باكورەوە، بەمەیش دەرگای شەڕی بە رووی هەموو جیهاندا كردەوە نەك تەنیا خۆرهەڵاتی دوور. دەشێت (بەرەی پێگەیشتوان) رێگەی سەركێشیكردنی بەشكستێكەوە پێنەدەن كە لە سەروو هەموو شكستەكانەوە بێت.

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

بەپەلە