بانگەشەیەكی نوێی ئەردۆغان: ئاڵای توركیا لەسەر قەندیل

بۆچوون / بیروڕا :: 12/03/2017

سەرچاوە: كوردیشپۆلیسی
و: پەیام زاهیر
سەید، كوڕە گەنجێكی كوردی توركیایە(باكوری كوردستان)، قژێكی لولی درێژ و پێستێكی تۆخ و باڵایەكی بەرزی هەبوو، ئەو زۆر لە ئەستێرەكانی بۆڵیوود دەچوو، من ماوەیەك لە توركیا لەگەڵ سەیددا بووم و هەرگیز هەستم نەكرد كە پێكەنین و زەردەخەنەكانی لە ناخی دڵییەوە بێت.
ڕۆژێك كاتێك پێكەوە پیاسەمان دەكرد و قاوەیەكی توركیمان بە دەستەوەبوو، وەك هەمیشە باسمان لە سیاسەت دەكرد، سەید وتی "هەر ئەو كاتەی دەركەوت زانیم كە ئەردۆغان دەبێت بە سەرۆك وەزیران" من لێم پرسی "چۆن ئەوەت زانی؟" لە وەڵامدا سەید وتی"ئەردۆغان كەسێكە كە كار  لەسەر هەست و سۆز و دەربڕینی جەماوەری دەكات"، جەماوەر كۆكردنەوە و هەستبزواندنی خەڵكی ئەو شتەیە كە ئەردۆغان پسپۆڕە تێیدا، دەتوانم بڵێم زۆرێك لەو كوردانەی كە هێشتا دەنگ بۆ ئەردۆغان دەدەن لە ژێر كاریگەری هەست و سۆزدا دەنگی بۆ دەدەن نەك لەبەر تایبەتمەندی سەركردایەتییەكەی.
ئەم وتارە لەبارەی سەیدەوە نییە كە كوردێكی دژی ئەردۆغانە، بەڵكو لەبارەی سەرۆك رەجەب تەیب ئەردۆغانەوەیە، بە مەبەستی پۆپیولیزم ئەردۆغان سوودێكی زۆری لە تەكنەلۆژیا وەرگرتووە، ئەردۆغان بوو كە هۆلۆگرامی بەكارهێنا وەك سەكۆیەك بۆ لێدوانی سیاسی، لە كاتی كودەتا سەربازییەكە ئەردۆغان توانی سەركەوتووانە لە ڕێگەی بەكارهێنانی فەیستایمەوە كودەتاكە هەڵبگەڕێنێتەوە و بە پەخشی ڕاستەوخۆ قسەبكات.
لە ئێستادا بۆ ریفراندۆم و بوون بە سەرۆكێكی بەهێز، ئەردۆغان پێویستی بە دەنگی زیاتر هەیە. ئەوەی من لە سەرچاوەكەمەوە دەستم كەوتووە ئەوەیە تیمەكەی ئەردۆغان بۆ ماوەی زیاتر لە شەش مانگە كار لەسەر بانگەشەیەكی نوێ‌ و شۆكاوی دەكەن كە سێ‌ نەتەوە لە خۆ دەگرێت توركیا، عێراق و ئێران. سەرچاوەكەم دەڵێت "ئەردۆغان بانگەشەیەكی هاندەری دەوێت كە خەڵك بنێرێت بەرە و دەنگدان و بەدەستهێنانی زۆرینەی دەنگەكان بۆ پەسەندكردنی دەستوری نوێ‌" ئەم بانگەشەیەش لەبارەی پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە)و سەنگەرەكەی (قەندیل)ەوە دەبێت.
بیرۆكەكە بریتییە لە هێرشكردنە سەر پێنج بەشە جیاوازەكەی قەندیل و جێگیركردن و دانانی ئاڵای توركیا لە یەكێك لە بەشەكانی. بەڵام تەنانەت پەكەكەش نازانن كە چ بەشێك دەكرێتە ئامانج بۆ ئەم مەبەستە و بە پێی زانیارییەكانی سەرچاوەكەم پەكەكە ئاگاداری ئەم پلانەن و خۆیان ئامادەكردووە بۆ هەر هێرشێك گەر تەنانەت "هێرشی بۆمبی ئەتۆمی"ش بێت.
بۆ زۆرێك لە توركیا، دانانی ئاڵای توركیا لە چیای قەندیل وەك نیشتنەوەی ئارمسترۆنگ لەسەر ڕووی مانگ وایە، ئەمە كاریگەرییەكی زۆری دەبێت و خەڵك دەبزوێنێت و دەنگێكی زۆر كۆدەكاتەوە.
توركیا دەیەوێت لە هەموو لایەكانەوە پەكەكە سەرقاڵ بكات بۆ ئەوەی تا ئۆپراسیۆنی داهاتووی قەندیل سەركردایەتی پەكەكە لە قەندیل دووربخاتەوە، پێشبینی دەكرێت كە ڕووبەڕووبوونەوەكانی پەكەكە لە شەنگال و مەخمور و لەگەڵ هەولێردا زیادبكات. لە دوو هەفتەی ڕابردوودا شەڕ لە نێوان یەكە سەربازییەكانی ئەنجوومەنی نیشتیمانی كورد لە سوریا و یەكینەكانی بەرخودانی شەنگال كە سەر بە پەكەكەن ڕوویدا.
لە 11ی ئازاردا، پارتی دیموكراتی كوردستان هێزەكانی بەرەو مەخمور ڕەوانەكرد كە چەكدارانی پەكەكەی تێدا بڵاوبوونەتەوە. ئەگەریش هەیە كە توركیا هێرشی تر بكاتە سەر یەپەگەی هاوپەیمانی پەكەكە لە سوریا، لە كۆبوونەوەی ئەنجوومەنی پیرانی ویلایەتە یەكگرتوەكان لە 9ی مانگدا، ئەندێشەكانی خۆی لەبارەی هێرشی توركیا بۆ سەر یەپەگە لە سوریا دەربڕی و وتی "ڕەنگە بەیانییەك هەڵبستین و ببینین كە جەنگ لە هەموو بەرەكانەوە دەستی پێكردووە".
سەرچاوەكە پێی ڕاگەیاندم كە ئێران ئاگادارە لە جوڵە سەربازییەكانی توركیا و دڵخۆشنییە لەگەڵیدا، بەهەمانشێوە ئێران پەكەكەی خۆشناوێت و لە ئێرانیشدا باڵ و شانەی نوستووی پەكەكە هەیە بەڵام ئێران نایەوێت ئاڵای توركیا لە نزیك سنوورەكانی خۆیەوە ببینێت. 
گەر ڕاپۆرتی هەواڵگیرییەكان ووردبن ئەوا تەنیا چەند ڕۆژێك ماوە بۆ پرۆمۆیەكی سیاسی نوێ‌ و جەنگێكی تر.
ڕۆڵی واشنگتۆن لەمەدا مشتومڕ هەڵدەگرێت، بە پێی راپۆرتە هەواڵگیرییەكان ویلایەتە یەكگرتووەكان بۆ ماوەی 15 ڕۆژ چاوی خۆی كوێر دەكات لە جووڵەكانی توركیا، ئەمە قورس نییە بۆ واشنگتۆن، لەمەش ئاسانتر ئەوە جێگری وتەبێژ مارك تۆنەر بێت و بڵێت "ئێمە نیگەرانین لەبارەی ئەوەوە كە لە باكوری عێراق ڕوودەدات بەڵام راپۆرتی تەواو پێویستمان لەسەر ئەوە پێنەگەیشتووە و ناتوانم ووردەكاری زیاتر لەوبارەیەوە بڵێم".

نووسینی: شاڵاو فەتاح
شاڵاو فەتاح ڕۆژنامەوانێكی سەربەخۆیە و خاوەنی بڕوانامەی بەكالۆریۆسە لە پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان لە زانكۆی ئەمریكی لە سلێمانی، وەك یاریدەدەری توێژەر لە بنكەی توێژینەوە ستراتیژییەكانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ئەنقەرە كاری كردووە و چەندین بابەتی پەیوەست بە هەرێمی كوردستان بڵاوكردۆتەوە، لە ئێستادا وەك چاودێر و شیكەرەوە لە insight Iraq ltd كاردەكات كە تەركیز دەخەنە سەر دۆخی سیاسی، ئابوری و ئاسایش لە هەرێمی كوردستانی عێراق.


created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure