پاڵێوراوە بە چانسەكانی سەرۆكایەتی فرەنسا

بۆچوون / بیروڕا :: 12/02/2017

سەرچاوە: ئەلحەیات
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید

كە ئەم دێڕانە دەنووسم، شەش كاندید پێشبڕكێی دەكەن بۆ بەدەستهێنانی سەرۆكایەتیی فرەنسا، بەڵام ئەمڕۆ قسە لەسەر تەنیا سیانیان دەكەم، چونكە بەلای منەوە سیانەكەی تریان ئەو چانسەیان نییە سەركەون و لەو هاوڕێیانەی من كە رەگەزنامەی فرەنسیان هەیە، بە چانستر نین. هەر بۆیە لێرەدا جان-لوك میلۆنچۆن و مانوێل ڤالس و فرانسوا بایرۆ دەبوێرم و دەچمە سەر فرانسوا فیۆن و ئیمانوێل ماكرۆن و  مارین لوپن.
 فیۆن پێنج ساڵ لەگەڵ سەرۆك فرانسوا هۆڵاند-دا سەرەك وەزیران بووە. كاسۆلیكییەكی موحافزكاری پارتی كۆمارییە، بۆ ماوەی چەند مانگ و چەندین هەفتە لەپێش هەموو ركابەرەكانیەوە بوو، هەتا ئەوكاتەی (ئابڕووچوون) ی ژنەكەی تەقییەوە و ئاشكرابوو كە كۆی بڕی نزیكەی یەك ملیۆن دۆلار  مووچەی داوەتێ‌ بێ‌ ئەوەی هیچ كارێكی كردبێت. (ئەگەر ئەم دۆخە بەردەوام بێت ئەوا لەبەختی مانوێل ڤالس دەبێت و رەنگە هۆڵاند-یش بیر لەوەبكاتەوە كە بچێتە پێشبڕكێكەوە).  
راپرسییە گشتیەكانی ئەم دواییە، پاشەكشەی فیۆن و باشبوونی دۆخی ماكرۆن-یان دەرخست. ماكرۆن وەزیری پێشووی ئابوریی بوو، تەمەنی 39 ساڵە. هاوینی رابردوو دەستیلەكاركێشایەوە بۆئەوەی وەك كەسێكی سەربەخۆ بچێتە هەڵمەتەكانی هەڵبژاردنەكەوە. ئەو تۆمەتی ئەوەی لەسەرە كە بەرنامەی هەڵبژاردنەكەی ناڕوونە، لەلایەكەوە بەڵێنی لەناوبردنی بێكاریی داوە كە رێژەیەكی بەرزی لە فرەنسادا هەیە، بەڵام ناڵێت چۆن ئەم كارە دەكات، لەلایەكی ترەوە بەڵێنیداوە رووبەڕووی نایەكسانیی كاری نێوان پیاو و ژن ببێتەوە، كەچی لەمەیشیاندا هەر نەیگوتووە چۆن بەرەنگاریی ئەم كێشەیە دەوەستێتەوە. هەروەها ماكرۆن باسی لە مەترسیەكانی گڵۆباڵ-یش كردووە كە مەسەلەیەكی جێی بایەخە لە وڵاتەكەیدا و فرەنسیەكان مكوڕن لەسەر ئەوەی كە لە هەڵوێستەكانیاندا سەربەخۆبن. ئەمە بێجگە لە بەڵێنەكانی دیكەی لە بوارەكانی زیادكردنی دەرماڵەی بەرگری و دامەزراندنی دە هەزار پۆلیسی دیكە و زیادكردنی پشتگیرییە داراییەكانی خوێندن و سووككردنی یاساكانی كرێكاری، كە خۆی بۆخۆی لە فرەنسادا لە ئاستێكی نزمدایە. خاڵێكی دیكەی كە شیاوی تۆماركردنە ئەوەیە كە رەخنەی لە سیاسەتی دۆناڵد ترەمپ گرت و وتی نەیارەكانی ترەمپ دەتوانن مافی پەنابەرێتی وەربگرن، ئەمەیش مانای ئەوەیە كە بچنە فرەنساوە. 
خولی یەكەمی هەڵبژاردنە سەرۆكایەتیەكەی فرەنسا لە 23 ی نیسانی داهاتوودا دەستپێدەكات  و خولی دووەمیش كە یەكلاكەرەوەیە لە 7 ی ئایاردا دەبێت. بە وریاییەوە دەنووسم و پێموایە خاتوو مارین لوپن سەرۆكی كوتلەی نیشتمانیی زۆر راستڕەو، لە خولی یەكەمدا یەكەم دەبێت و لە خولی دووەمدا دەدۆڕێت.
مارین لوپن و جان ماری-ی باوكی و دامەزرێنەری حزبەكە، رۆژێك وتیان كە ئەگەر ئەوان ئەمریكی بوونایە دەنگیان بە ترەمپ دەدا بۆ سەرۆكایەتی. وتارگەل و هەواڵیش هەن كە وێنای لەیەكترچوونی سیاسەتی ترەمپ لە ویلایەتە یەكگرتووەكان و سیاسەتی لوپن لە فرەنسا، دەكەن. 
ئەم خانمە 144 پابەندبوونی دەركردووە كە ئەگەر هەڵبژاردنەكە بباتەوە ئەوا جێبەجێیان بكات، لەوانە دەرچوون لە ناوچەی یورۆ و رێكخستنی ریفراندۆم بۆ مانەوە یاخود وازهێنان لە یەكێتی ئەوروپا و كۆنترۆڵكردنی كۆچ بۆ فرەنسا چونكە وایدەبینێت كە لە چوارچێوەی یاساكانی وڵاتەكە دەرچووە، هەروەها سەپاندنی باجی زیاتر بەسەر ئەو بیانیانەی كە لە فرەنسادا كاردەكەن و لەهەمانكاتدا كەمكردنەوەی باجی سەر فرەنسیەكان و زیادكردنی دەرماڵەی بیمە و دەسەبەری كۆمەڵایەتی و گەلێك شتی تریش.
مارین لوپن دەڵێت ئامانجی ئەم پێشنیارانەی ئەوەیە كە فرەنسا ئازادیی خۆی بەدەستبێنێتەوە و دەنگی گەل سوودی هەبێت. ئەم هەڵوێستانەیشی نزیكن لە هەڵوێستەكانی ترەمپ لە وڵاتەكەی خۆیدا. ئەویش ویژدانی بێكارانی لە ناوەڕاستی خۆرئاوای ئەمریكا و مەسیحییە مژدەبەخشەكانی لە ویلایەتەكانی باشوردا، فریودا، بەوەی كە بەڵێنی ئەوەی پێدان ئەمریكا بگەڕێنێتەوە بۆ ئەوەی سەركردایەتی جیهان بكات و دروشمەكەیشی (یەكەمجار ئەمریكا) بوو. 
 بەڵێنەكان چ لە ویلایەتە یەكگرتووەكان بن یان فرەنسا و یان هەر شوێنێكی دیكە، شتێكە و جێبەجێكردنیشیان شتێكی ترە. لەكاتێكدا هەڵبژاردنەكانی فرەنسا لەمڕۆوە چەند هەفتەیەكیان ماوە، من هەندێك زانیاریی دروستم پێشكەش بە خوێنەران كرد و لەوانەیشە دوای ئەمە هەندێك گۆڕانكاریی لە ڕای دەنگدەراندا، بەرامبەر ئەم یاخود ئەو كاندید، رووبدات.

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure