خاوەن بێریەكە و خاوەن زۆرینەكە

بۆچوون / بیروڕا :: 26/01/2017

سەرچاوە: ئەلمەدا
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید

پێش پەنجا ساڵ و لە بەیانییەكی ساڵی 1967 دا رۆژنامەكانی جیهان وێنەی لاشەی ئێرنستۆ جیڤارا-یان بڵاوكردەوە دوای ئەوەی لە دارستانەكانی پۆلیڤیادا كوژرا. وێنەی لاشەكە بەو سەربازانە دەورەدرابوو كە ئەكەكەیان جێبەجێ‌ كردبوو.
ساڵی 1953 ئێرنستۆ جیڤارا-ی لاو چێژ و خۆشیەكانی بۆینس ئایرس و شەوەكانی جێدێڵێت و روودەكاتە كوبا و لەوێوە یەكەم گەشتەكانی خۆی لە جیهانی شۆڕشی پڕ لە هەڵوێست و جەنگەكان و ململانێكاندا دەست پێدەكات. ئەم كوڕی خێزانە دەوڵەمەندە، هیچ لەگەڵ خۆیدا نابات بێجگە لە جانتایەكی جلوبەرگ و رۆژانی گرامشی لە زیندان، لێرەیشەوە گەشتی یەكەمی بە هاوڕێیەتی كاسترۆ، لە چیا و دارستانەكاندا دەست پێكرد. دواتر دەیبینین چەند وێنەیەكی یادەوەریی لەگەڵ جۆن لینۆن دەگرێت كە رۆچوونەتە گفتۆگۆوە دەربارەی مۆسیقای بێتلیز، دواتر لەگەڵ سارتەر و سیمۆن دی بوڤوار دادەنیشێت بۆ باسكردنی شۆڕشی هەمیشەیی. 

بە درێژایی پێنج گرێ‌، جیڤارا بەوێنەكەیەوە كە بێرییەكی فرەنسیی لەسەردایە، كۆنترۆڵی دیمەنی ناڕەزاییدەربڕینەكانی چەندین وڵاتی جیهانی كرد. جارێك دەبینین وێنەكەی لەلایەن ناڕەزاییدەربڕەكانی ئیندۆنیزیاوە بەرزدەكرێتەوە و جارێكی تر لە خۆپیشاندانە پرتەقاڵیەكانی ئۆكرانیادا و چەندین جاری دیكەیش لە گۆڕەپانەكانی قاهیرە و تونس و دواجاریش دەچێتە ریزی پێشەوەی خۆپیشاندانی لاوانی عێراق كە بە هوتافكێشانەوە چوونە لای پەیكەرەكەی جواد سەلیم بۆ ئازادی و دادپەروەریی كۆمەڵایەتی.

وەك عادەتی خۆم، دەمویست ئەمڕۆ سەرتان بئێشێنم بە قسەكردن لەسەر خەڵكی ئاسایی نەك بلیمەتەكان و قسەتان بۆ بكەم دەربارەی پرۆژەی (مارشاڵ) بۆ ریفۆرمی سیستمی سیاسی لە عێراق كە پارلەمانتاری سەر بە دەوڵەتی یاسا، خەڵەف عەبدولسەمەد، رابەرایەتیی دەكات و تێیدا ئەوەی دۆزیوەتەوە كە هیچ شتێك دادی عێراقییەكان نادات بێجگە لە نموونەیەكی هاوشێوەی ئەردۆغان. چونكە سیستمی پارلەمانی، بەپێی تیۆرەكەی عەبدولسەمەد، بەكەڵكی چارەسەركردنی كێشەكانی عێراق نایەت و گواستنەوە بۆ سیستمێكی سەرۆكایەتی (بەهێز) ی خاوەن (ئەلئەمر  و ئەلنەهی)، جێگیریمان بۆ دەگەڕێنێتەوە، لەگەڵ ئەو پارە و پوڵانەی كە بە درێژایی ساڵانی رابردوو تاڵانكراون. دێتەوەبیرتان، رۆژانێك بوو بەڕێز عەبدولسەمەد هێرشی دەكردە سەر هەندێك هێزی سیاسی كە داوایانكردبوو دەسەڵات بدرێتە سەركۆمار، ئەو وایدانابوو ئەمكارە سەرپێچی و بەزاندنی دیموكراسیەتی عێراقی نوێیە. 

بابگەڕێینەوە بۆ روونكردنەوەكەی پارلەمانتارە بەڕێزەكە كە پێماندەڵێت حكومەتی زۆرینە بژاردەی راست و راستەقینەیە.
ئەو پارلەمانتارە داماوە، كە جارێكیان وایدەزانی راوێژكاری ئەڵمانیا پیاوە نەك خاتوونێكی وەك مێركڵ بێت، هەواڵێكی سەیروسەمەرەی پێوەر قورسی داینێ‌ و وتی:"پیاوە راوێژكارەكەی ئەڵمانیا پێیوتووم ئێمە پێویستمان بە (10) ساڵ بووە هەتا سەقامگیر بووین، بۆیە منیش وایدەبینم كە عێراق پێویستی بە سێ‌ خولی هەڵبژاردنەكانە بۆ ئەوەی بەرچاومان روونبێتەوە". 
قسەكەی بەڕێز عەبدولسەمەد مافێكی بەتاڵە، رەنگە چاوخشاندنێكی ورد بە پۆستە وزاریەكانی كابینەی دووەمی بەڕێز مالیكیدا، ئەوە دەربكەوێت كە ئیئتیلافی دەوڵەتی یاسا بەكردەوە حكومەتی زۆرینەی پێكهێنابوو، دەستی بەسەر زۆربەی وەزارەتەكاندا گرتبوو و ئەنجامەكەیش ئەوەبوو كە ئەم ئیئتیلافە گەنجینەیەكی بەتاڵی بۆ جێهێشتین لەگەڵ سێیەكی خاكی عێراقی ژێر دەستی چەتەكانی داعشدا.

ئێستایش، خوێنەری ئازیز، تكادەكەم لە نووسینەكانم رەشبین و نائومێد مەبە، چونكە لە سەرەتای وتارەكەدا وام نیشاندایت كە باس لە سیمبولێك لە سیمبولەكانی خەباتی جیهانی دەكەم، بەوەیش كۆتاییم پێهێنا كە خستمیتە تەنگژەیەكەوە بە قسەكردن دەربارەی سیمبولێكی سیاسی كە جیاوازیی ناكات لە نێوان راوێژكارێكی نێر و راوێكارێكی مێ-دا. ئیتر نازانم تۆ چی دەفەرموویت و چیت بەلاوە باشە؟ من خۆم خوێندنەوەی ئەتروحە فەنتازیەكەی عالیە نصەیف بەباش دەزانم. 




created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure