كوژرانی ئەلعەدنانی دەروونی ئەمریكاییەكان فێنك دەكاتەوە

بۆچوون / بیروڕا :: 01/09/2016

سەرچاوە: رەئیولیەوم
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید
هەتا بێنەوبەرەی ئەوە یەكلادەبێتەوە كە كێ‌ لایەنی بەرپرسە لە كوشتنی ئەبو محەمەد ئەلعەدنانی وتەبێژی رەسمیی رێكخراوی (دەوڵەتی ئیسلامی) و یەكەم كەس كە دامەزراندنی دەوڵەتی خەلافەی لە عێراق و سوریا لە مانگی حوزەیرانی ساڵی 2014 دا راگەیاند، تا ئەوكاتە بێ‌ دوودڵی دەڵێین كە كوشتنەكەی زیانێكی گەورە و توندە بۆ رێكخراوەكە، چونكە ئەو توانایەكی زۆری هەبوو لە مەیدانە سەربازی و میدیاییەكاندا پێكەوە و شارەزاییەكی زۆریشی هەبوو لە (كاری جیهادی)دا كە بۆ زیاتر لە بیست ساڵ بوو كۆیدەكردەوە.  
پێشبڕكێی نێوان هەردوو وەزارەتی بەرگریی ئەمریكا و روسیا لەسەر (شەرەف)ی كوشتنەكەی، گرنگیی پێگە و بایەخ و ترسناكیی ئەم پیاوە دەسەلمێنێت، وەك چۆن ئەوەیش دەسەلمێنێ‌ كە هاوئاهەنگیی لە نێوان ئەم دوو دەوڵەتە گەورەیەدا هەیە لەبەرزترین ئاستی هەواڵگری و سەربازییاندا بۆ ریشەكێشكردنی ئەم رێكخراوە و بە ئامانجگرتنی یەكە یەكەی سەركردەكانی.
كوشتنی ئەلعەدنانی، هەر لایەنێك كردبێتی و لە پشتیەوە بێت، دەرەنجامی شكاندنی دیواری ئەمنیی ریزەكانی رێكخراوەكەیە، ئەمەیش شتێكی جێی سەرسوڕمان نابێت ئەگەر تەماشایەكی ئەو هەموو دەزگا هەواڵگرییە جیهانی و ئیقلیمیانە و توانای زۆریان بكەین كە لەپشت ئەو شكاندنەوەن، هەر لە هەواڵگریی ئەمریكی (سی ئای ئەی) ەوە تا دەگاتە ئاژانسی (ئێم ئای 6)ی بریتانی و ئینجا دەزگای سیخوڕیی سەربازیی روسیا، ئەمە جگە لە ئاژانسە هەواڵگرییە ناوچەییەكانی وەك ئێران و ئوردن و سوریا و عێراق و ئاوا لیستەكە درێژ دەبێتەوە. 
كوژرانی ئەلعەدنانی، زیانێكی گەرە دەبێت بۆ رێكخراوی (دەوڵەتی ئیسلامی) چونكە زۆر لە وتەبێژێكی رێكخراوەكە زیاتر بوو. ئەو هەروەها عەقڵی سەربازیی رێكخراوەكە بوو، دوای كوشتنی ئەبو عومەر ئەلشیشانی لە تەموزی رابردوودا سەركردایەتیی باڵی سەربازیی رێكخراوەكەی وەرگرت و پێش ساڵی2000 یش چووبووە ریزەكانی رێكخراوی (ئەلقاعیدە)وە و بەیعەتی بە ئەبو مەسعەب ئەلزەرقاوی داوە وەك سەرۆكی لقی عێراقیان. بە توندییش دژی داگیركاریی ئەمریكایش جەنگیوە. لە پێشەنگە یەكەمەكانی چەكدارە سوریەكان بووە كە چوونەتە ریزی مقاوەمەی عێراقییەوە.
ئەوەی زۆر كەس لەسەری نایزانن، ئێمە لێرەدا و لەم رۆژنامەی (رأی الیوم)ەوە رێگە بەخۆمان دەدەین ئاشكرای بكەین، بەپێی سەرچاوە باوەڕپێكراوەكان، ئەلعەدنانی كە لەلایەن هێزەكانی ئەمریكاوە لە نێوان ساڵانی 2005 و 2010 دا دەستگیركراوە، یەكێك بوو لەو گروپە كەمانەی بەپەنجەكانی یەك دەست دەژمێردرێن كە یەكەمین تۆوی رێكخراوی (دەوڵەتی ئیسلامی) یان لە بەندیخانەی (بوكا)ی نزیك بەسرەوە چاند، هەروەها هاوڕێیەكی متمانەداری ئەبوبەكری بەغدادی-ی سەركردەی بوو و پێكەوە لەیەك زینداندا بوون لەگەڵ ئەفسەرانی گاردی كۆماری و سوپای عێراقدا كە پۆڵ بریمەر حاكمی سەربازیی ئەمریكا هەڵیوەشاندەوە، دواتریش وەك ئەندامێكی مەجلیسی شورا هەڵبژێردرا كە لەدوای ئەبو مەسعەب ئەلزەرقاوی دامەزرێنرا و دواتر (دەوڵەتی ئیسلامی)ی لێ‌ دروست بوو. 
زیادەڕۆیی نییە ئەگەر بڵێن هەردوو دەوڵەتە گەورەكە و بەتایبەتیش ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، هەست بە ئاسوودەیی دەكەن لەپای كوشتنی ئەو ئەلعەدنانی-یەدا كە تاقە كەسی ناسراوی سەر شاشەی تەلەفزیۆنەكان و ناو فیلمە ڤیدیۆییەكان و نەخشەكێشی زۆربەی هێرشەكانی ئەم دواییەی پاریس و بروكسل و ئۆرلاندۆ و كەنارەكانی نیس بوو، هەروەها توانایەكی زۆری هەبوو لە ورە بەرزكردنەوە و چەكدارگیری لە ریزی رەوەندی ئیسلامیدا لە خۆرئاوا. 
دوا پەیامی دەنگیی ئەلعەدنانی ئەوەی مانكی ئایاری رابردوو بوو كە تێدا لایەنگرانی (دەوڵەتی ئیسلامی)  و شانە نووستووەكانی هان دەدان بە هەموو رێگە و شێوازێك هێرشی خوێناوی لە دژی ئەمریكیەكان و فرەنسیەكان ئەنجام بدەن: بە گولـلە و بە بۆمبی چێنراو و بە چەقۆ و بە شێلان بە ئۆتۆمبێل و بە ئاگر و سوتان و تەنانەت بە تف كردنیش كە بەلای ئەوە (ئەزعەفولئیمان بووە). ئەوەبوو هەندێك لە (گورگە تاكەكان) بەدەنگیەوەچوون، بەتایبەت لەلایەن هێرشبەری كردەوە تیرۆریستیەكەی نیس-ەوە كە لۆرییەكی بەكرێ‌ گرت و هەموو ئەو كەسانەی شێلا كە لەسەر شەقامەكە بوون.
رێكخراوی (دەوڵەتی ئیسلامی) بە پەلە و پێچەوانەی عادەتی خۆی، هەر لەهەمان رۆژدا هەواڵی كوشتنەكەی ئەلعەدنانی-ی بڵاوكردەوە و لەڕێی ئاژانسە رەسمیەكەیەوە (ئەعماق) ئەوەی راگەیاند كە ناوبراو سەرپەرشتیی شەڕەكەی شاری ئەلباب-ی پارێزگای حەڵەب-ی كردووە. ئەوەی جێی سەرنجە ئەوەبوو كە بە (الحسنی القریشی) وەسفی كرد و بە ئەشرافەكانیش ناوی هێنا، واتا وەك ئەبوبەكری بەغدای-ی سەركردەی رێكخراوەكە. ئەمەیش بەلای ئێمەوە زانیارییەكی تازەیە. هەروەها بەڵینی ئەوەیشی دا كە تۆڵەی كوشتنەكەی بكاتەوە. 
ئەو راستیەی كە پشتگوێخستنی زەحمەتە، لەوەدا كورت دەبێتەوە كە ئەم رێكخراوە هەر بە لەدەستدانی ناوچە و شارە گرنگەكانی وەك مەنبەج و جرابلوس و فەلوجە و تەدمور و رومادی-یەوە نەوەستاوە، بەڵكو زۆر لە سەركردە پلە یەك و پلە دووەكانیشی لە شەڕە خوێناویەكاندا تیاچوون. ئەمەیش وایكردووە كە هەندێك لە چاودێران پێیانوابێت لێدانی داهاتوویان خودی ئەبوبەكری بەغدادی-ی سەركردەیان دەبێت.
بێگومان ئەم رێكخراوەیش وەك زۆربەی رێكخراوەكانی تر كەسێكی دیكە بۆ جێگرتنەوەی ئەلعەدنانی دەدۆزێتەوە، چونكە رێكخراوی (یەك كەس) نییە و سەركردایەتییەكی بەكۆمەڵی پلە یەكی هەیە كە لەبەرچاوان نین، بەڵام جێگرتنەوەی ئەلعەدنانی هەروا ئاسان نییە، چونكە پێگەیەكی كاریگەری لە ریزەكانی رێكخراوەكە و لایەنگرەكانیدا هەبوو، هەروەها توانایەكی زۆری لە وتاردان و ئیدارە و شتی تریشدا هەبوو. 
بێگومان بە لەدەستدانی وتە بێژەكەی، رێكخراوی (دەوڵەتی ئیسلامی) زیانێكی گەورەی پێدەگات بەتایبەت لەمكاتەدا كە لێدانەكان لەسەری زیاد و چڕتر كراونەتەوە و بنكە جوگرافیەكەی لە داكشان و چوونەوەیەكدایە و هەزاران كەسی تیاچووە، بەڵام بەتەواوی لەناوناچێت و ناتوێتەوە، چونكە بژاردەی كاری نهێنیی ژێرزەمینیی لەبەردەستدایە و دەتوانێت بچێتە (پلانیB) یەوە كە دەكاتە كردەوەی تیرۆریستی و چڕ و زیادكرنەوەی و پەلهاویشتنی بۆ ناوچەكانی دیكەی جیهانی ئیسلامی و وازهێنانی لە (پلانیA) كە دەكاتە ناوچەی جوگرافی، لەمكاتەیشدا مەترسییەكانی چەندقات زیاد دەبێت.
رێكخستن و ئاهەنگگێڕان بەبۆنەی هەرەسی ئەم رێكخراوە تیرۆریستە زۆر ترسناكەوە رەنگە زوو بێت، تەنانەت ئەگەر خودی بەغدادی-ی سەركردەیشی بكوژرێت، چونكە پێش ئەوەی رێكخراوێكی سیاسی-سەربازیی بێت، عەقائیدیە. ئەو ئاژاوە خوێناوی و دەستەوەردانە سەربازییانەیش كە ناوچەكەی گرتووەتەوە، ئەو دەرفەتە لەبارە (تایەفییە) بۆ ئەویش و بۆ هاوشێوەكانیشی دەخوڵقێنێت كە خۆیان دەیانەوێت. ئەمەیش مەسەلەیەكی ترە. 



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure