كوكی و داعش

بۆچوون / بیروڕا :: 23/08/2016

سەرچاوە: ئەلحەیات
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید

هەموو توێژینەوەكان لەسەر ئەوە كۆكن بینینی دیمەنە توندوتیژیەكانی تەلەفزیۆن لەلایەن منداڵانەوە، وایان لێدەكات كە گەورەبوون دوژمنكارانە دەرچن و توندوتیژیی جەستەییان بەلاوە ئاسایی بێت و قبووڵی بكەن. زۆربەی ئەم توێژینەوانە لە وڵاتانی خۆرئاوادا دەكرێن كە چاودێریی توندوتۆڵ خراوەتە سەر جۆر و قەبارەی ئەو دیمەنانەی لە شاشەكانەوە بڵاودەكرێنەوە بە رەچاوكردنی رێژەی زۆریی ئەو منداڵانەی كە لەو كاتانەدا تەماشای تەلەفزیۆن دەكەن. بەجۆرێك كە فیلمەكان و بەرنامەكان پۆلێن دەكرێن بە پێی تەمەنی بینەرەكان. تیایاندا پەیڕەوی ئەو بنەمایە دەكرێت كە بە (سەعاتەكانی خەو و بەئاگایی) ناو دەبرێت.

زۆرینەی ئەو توێژینەوانە ئاماژە بە كاریگەریی دیمەنە درامیەكانی توندوتیژیی دەدەن، وەك فیلمە ئەكشن و وروژێنەكان یاخود ئەو فیلمە دۆكیۆمێنتاریانەی كە جەنگەكان یان جەنگی مافیاكان و رووبەڕووبوونەوەی تاوانباران و پۆلیس باس دەكەن. 
توێژینەوەكان هێشتا رەگەزی كاریگەری داعشیان نەخستووەتە ئەو دیمەنە ترسناكانەی سكرینەكانەوە. ئەم دیمەنانەی كە ڤان دام-یان تێپەڕاندووە و سلڤستەر ستالۆن-یشیان سڕیوەتەوە و كۆتاییان بە ئەفسانەی شوارزینگەر-یش هێناوە. بەڵێ‌ توێژینەوە لەسەر كاریگەرییەكانی ئەم جۆرە تازە و ناوازە و نامۆیەی توندوتیژیی لەسەر منداڵ نەكراوە. رەنگە لەبەر ئەوە بێت كە لەوێ‌  لەبەر پەیڕەوكردنی یاساكانی كاری راگەیاندن، گرتە و دیمەنەكانی سەربڕین و كوشتن و جەستەڕاكێشان و سەبیكردن، بەتەواوی لە تەلەفزیۆنەكانەوە پیشان نەدرێن. رەنگە هۆكارێكی تریش ئەوەبێت كە ئەو كۆمەڵگانە لە فیكری داعشیدا نوقم نەبوون. ئەوە رۆڵەكانی ناوچەی عەرەبن كە داعش و دەستەخوشكەكانی داعشی لە ئامێزگرتووە و پڕكراوە لە هەواڵ و جووڵە و چالاكییەكانی رۆژانەیان. هەروەها رێگەكانی رووبەڕووبوونەوەیشیان بەهۆی حەشدە شەعبیەكان و سوپا نیشتمانیەكان و كۆمەڵە شەڕكەرەكانەوە كە سەرەنجام هەموو ئەمانە بوونەتە هۆی ئەوەی شاشە عەرەبیەكان زۆر خوێناوی بن.
ئەم شەڵاڵی خوێنەی بە رووی شاشەكانەوەیە، ئەگەر بەمەبەست گرتە ڤیدیۆییەكی نێردراوی باڵی راگەیاندنی داعشیشی لێ‌ لاببرێت، ئەوا گەشتی هەواڵەكان بێبەش نین لە پیشاندانی ئەنجامی رۆژانەی كردەوەكانیان و رووبەڕووبوونەوەكانیان. خۆ ئەگەر ئەمە و ئەوەیش پیشان نەدەن ئەوا بەرنامەیەكی گفتوگۆ پەخش دەكەن لەسەر چارەنووسی ئەوان و چارەنووسی ئوممەی عەرەبی لەسەر پاشخانی دیمەنی وێنەیی پڕ لە خوێن و توندوتیژیی دەركەوتوو بەرووی ئاشكرا یاخود داپۆشراوی پشت ماسكە رەشەكانەوە یاخود بە چەكەوە. 
دیمەنی (شەڕكەرەكە) كە چەكە نیشانشكێنە سووكەكەیی بەدەستەوە بەرزكردووەتەوە، وێنەیەكە لە زیهنی هەمواندا، بەگەورە و بچوكی خەڵكی ناوچە عەرەبیەكانەوە، ماوەتەوە.
دەرەنجام، ئەم هەموو خوێن و توندوتیژییەی كە هەتا دوێنێ‌ وا پێویستبوو بڵاونەكرێنەوە، یاخود گفتوگۆكردن لەسەریان دوا بخرێت بۆ درەنگانێكی شەو كە منداڵان چوونەتە ناو نوێنی نووستنەوە، ئێستا بوونەتە شتێكی ئاسایی. نە خوێن وێنەی دیمەنێكی توقێنەر لەسەر رووخساری ژنێك دروست دەكات و نە تەقینەوەیش پێویست بەوە دەكات كەناڵەكەی بۆ بگۆڕیت و نە فیلمێكی دۆكیۆمێنتاریی مەشقی منداڵانی داعش لەسەر سەربڕین، تاڵە موویەكی بینەرەكەی دەجووڵێنێت. تەنانەت منداڵانیش چیدی پرسیارە سادەكانی خۆیان ناكەن، چونكە نە (كوكی) دەپرسێت بۆچی ئەمانە رقیان لەوانەیە و نە (توتی)یش پرسیار دەكات لەسەر ئەوەی كە بۆچی ئەوانە ئەوانی تریان كردووە بە سەبی (كۆیلە). 
چیدی پەیوەندیی منداڵ بە شاشەوە لەوەدا نەماوە كە پێویستی بە توێژینەوە و رووپێوی بێت، بەڵكو پێویستی بە چارەسەر و راهێنانەوەیە.



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure