توندڕەوی تەنیا بە ئازادیەكان و گەشەپێدان و دیموكراتیەت راناگیرێت

بۆچوون / بیروڕا :: 27/07/2016

نووسینی: عیمادەدین حسێن
سەرچاوە: دی دەبلیو
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید 


بۆ ماوەیەكی دوور ودرێژ زۆربەی بیرمەند و پسپۆر و شارەزا و شرۆڤەكاران، لەناوچەی عەرەبیدا بڕوایان بەو بیرۆكانە هەبوو كە بەكورتیەكەی دەڵێت پەیوەندییەكی پتەو هەیە لەنێوان بڵاوبوونەوەی توندوتیژی و تیرۆر و توندڕەوی لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەژاری و ستەم و نادیموكراسیەتدا. 

ئێستا ئیدی كاتی ئەوەیە گفتوگۆیەكی جدی بكرێت دەربارەی ئەو بێژە و چەمكانەی كە زۆر كەس وەك سەلمێنراو و یەكلابووەوە مامەڵەیان لەگەڵ دەكەن.
گرنگیی پێداچوونەوەیەكی لەو جۆرە لەوەدایە كە كاریگەریەكانی تیرۆر و توندڕەوی لە وڵاتێك یان لە ناوچەیەكی دیاریكراودا نەماونەتەوە، بەڵكو بوونەتە شەڕێك كە كوێرانە و بەشێوەیەكی هەڕەمەكی نزیكەی هەموو كیشوەرەكانی گرتووەتەوە، هەر لەفرەنسا و بەلجیكای خۆرئاواوە هەتا ئوسترالیا و ئیندۆنیزیای خۆرهەڵات، هەر لە نێجیریای باشورەوە تا ئەڵمانیای باكور و بە ناوەڕاستی جیهانیشدا دێت و دەچێت كە ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستە. 

هیچ لۆژیكێك نییە لێكدانەوەی بۆ ئەم تیرۆرە كوێرە پێ‌ بكرێت كە وا لە كەسێكی شێت دەكات بە لۆرییەكەوە لە نیس بكەوێتە شێلانی كەسانی بێگوناهـ ، یان پەلاماری شەمەندەفەرێك لە ئەڵمانیا بدات و بە كێرد بكەوێتە گیانی نەفەرەكانی. 
دێتە بیرم كە زۆربەی شارەزایان لە میسر، بەدرێژایی ماوەی تیرۆری گروپە ئیسلامیەكان لە نەوەدەكاندا، كە بە رووداوی كوشتنی گەشتیارەكان - زۆربەیان سویسری بوون- لە پەرستگای وادی مەلەكات لە ئوقصر لە ساڵی 1998 دا، گەیشتە ئەوپەڕی، وایان دادەنا كە نەبوونی هەڵبژاردنێكی پاك و بێگەرد و دەرفەتنەدان بە رەوتە ئیسلامیە سیاسیەكان بەوەی كە بچنە دەسەڵاتەوە، هۆكاری سەرەكیی ئەو توندوتیژیانەن. 

بەڵام ئەزموونەكەی ئەمدواییەی تونس ناڕاستیی ئەم جۆرە قسانەی ئاشكراكرد، چونكە كۆمەڵی نەهزەی ئیخوانی بەشداریی هەڵبژاردنەكانی تونسی كردوو و چووە دەسەڵاتەوە و بەكردەوەیش حوكمی كرد، كەچی هەموو ئەمانە رێگرنەبوون لە كردەوە تیرۆریستیە خوێناویەكان كە چەندین جار تونسی گرتەوە لەسەر دەستی رێكخراوە تیرۆریستیە توندڕەوەكانی لە نموونەی ئەنسارولشیعە. لەوەیش زیاتر هەندێك خەمڵاندن هەن دەڵێن زۆرینەی ئەو عەرەبانەی كە خۆبەخشانە چوونەتە ریزەكانی داعش و لە سوریا و عێراق شەڕ دەكەن، تونسین، بەبەراورد لەگەڵ ژمارەی دانیشتوانەكەیدا.
قسەیەكی تریش هەیە دەڵێت هەژاری و نەبوونیی گەشەپێدان هۆكاری جەوهەریی بڵاوبوونەوەی توندوتیژی و توندڕەوین، بەڵام ئەو كردەوانەی كە وڵاتانی دەوڵەمەندنی كەنداوی وەك سعودیە و كوەیت بەخۆیانەوەبینی، جەخت لەوە دەكەنەوە كە ئەم هۆكارە ناتوانێت بۆ ماوەیەكی زۆر خۆی لەبەردەم گفتوگۆكاندا بگرێت.  سەیرەكە لەوەدایە كە هەندێك لە سەرانی توندوتیژی و توندڕەوی و تیرۆری ناوچەكە سەر بە خێزانە دارا و دەوڵەمەندەكانن و هەژاریی و كەساسییان نەدیوە، لەوانەیش ئەیمەن زەواهیری و ئوسامە بن لادن و زۆری تریشیان.
لەگەڵ ئەوەیشدا، بەڵگەی ئەوانە گفتوگۆ هەڵدەگرێت و هەندێك جار لۆژیكییشن، ئەویش بەڕەچاوكردنی ئەوەی كە بەشی هەرەزۆری ناوچەی عەرەبی كەشێكی گشتیی هەیە لە نەبوونی دیموكراسی كردارەكی و هەبوونی سەركوتكردن و ستەم و گەشەپێنەدانی گشتی و خراپیی دابەشكردنی سامان، بۆیە هەندێك دەڵێن هۆكاری جەوهەریی توندڕەوی و توندوتیژی، نەبوونی ئازادییەكان و مافەكانی مرۆڤە.

ئێستا و لەدوای پەلامارە تیرۆریستیەكەی رۆژی پێنج شەممەی نیس و كردەوە تیرۆریستیەكانی پاریس و برۆكسل و شارەكانی تری ئەوروپا، مافی ئەوەمان دەبێت كە لەو پسپۆرانە بپرسین و پێیان بڵێین:
ئەگەر شرۆڤەكانتان بۆ ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست كە گیرۆدەی نەخۆشیە سەخت و درێژخایەنەكانن، راست و لۆژیكی بن ، ئەی چۆن دەتوانن ئەوەمان بۆ روون بكەنەوە كە بۆچی تیرۆریستەكان هێرش و پەلامارەكانیان لە ئەوروپا و ویلایەتە یەكگرتووەكانیشدا ئەنجام دەدەن؟ ئەگەر ئازادیەكان و مافەكانی مرۆڤ لە خۆرهەڵاتدا كۆت و بەند كرابن، ئەی بۆچی تیرۆریستان تاوانەكانیان لە خۆرئاوایشدا ئەنجام دەدەن؟! 
وڵاتێكی وەكو فرەنسا، عەلمانیەكی بێ دین كە هیچ جیاوازییەك ناكات لە نێوان هەمواندا و بەپێی مەرجە پەیڕەوكراوەكانی وەكو یەك مافی پانابەری و رەگەزنامە دەداتە موسڵمان و مەسیحی و جولەكە و بێ‌ باوەڕ، كە زۆربەی وڵاتانی ئەوروپا و خۆرئاوایش هەوەك فرەنسا دەكەن. یان وڵاتێكی وەكو بریتانیا كە مافی پەنابەری و مانەوە دەدات بە بەشێكی زۆری سەرانی گروپە ئیسلامیە سیاسیەكان، لە ناویشیاندا تەنانەت ئەو كەسێتیە توندڕەوانەی كە هەموو خۆرئاوا تەكفیر دەكەن. دوای هەموو ئەمانە: چۆن لێكدانەوە بۆ كردەوەی تیرۆریستان دەكرێت كە پەلاماری ئەوروپا دەدەن؟
بە سانایی، ئەو وەڵامەی كە سەرەنجام دۆزیمانەوە ئەوەیە كە لێكدانەوەی هۆكاری پەرەسەندنی توندوتیژی و توندڕەوی و تیرۆر تەنیا بۆ تەشەنەسەندنی ستەم و سەركوتكاری و نەبوونی ئازادیەكان و پێشێلكاریی مافەكانی مرۆڤ ناگەڕێنەوە. بێگومان ئەمانەیش هەموویان هۆكارگەلی گرنگن و هەتا ئەمانە كەمببنەوە ئاستی تیرۆر و توندوتیژی و توندڕەویش دادەبەزێت و سازان و لێكگەیشتن لە كۆمەڵگەدا زیاد دەبن و دەكرێت گەمارۆی توندڕەوەكان و تیرۆریستەكان بدرێت و لە كۆمەڵگە داببڕێنرێن. بەڵام لەكۆتاییدا ئەوەمان بۆ روون دەبێتەوە كە هۆكاری سەرەكیی پشت ئەم دیاردەیە بریتیە لە فیكر و فیكر و فیكر. دوای فیكر ئینجا بەقۆناغ هۆكارەكانی دیكە دێن وەك خۆسەپاندن و ستەم و نەداری و نەبوونی دیموكراسی و گەشە و بوژانەوەی گشتیی و زۆریی نائومێدی و هەژاری و تەشەنەی گەندەڵی. 

ئەوە فیكری توندڕەوییە كە كەسێكی زۆر زەنگینی وەك ئوسامە بن لادن، كە هیچ خەم و خەفەتێكی نەبووە و نەبوونیی بە ژیانیەوە نەدیووە، وا لێدەكات سەركردایەتی رێكخراوێكی تیرۆریستی وەك قاعیدە بكات.
ئەنجامدانی كردەوە تیرۆریستیەكان لە ئەوروپادا مانای وایە گەشەپێدان و ئازادیەكان و مافەكانی مرۆڤ ، بەداخەوە، رێگریی لە توندڕەوی و تیرۆر ناكەن.
ئەگەر راستیی ئەم رایەیش سەلمێنرا، ئیتر لەسەر هەموو جیهان وا پێویست دەكات و لە پێش هەموویشەوە كەسانی موسڵمان، كە بە جدی بكەونە گەڕان و بەدواداچوونی چۆنیەتیی رووبەڕووبوونەوە و بەرەنگاربوونەوەی ئەم بیرە توندڕەوەی كە خەریكە ئایینی ئیسلام و هەموو شوێنكەوتەكانی دەسڕێتەوە و سیمای بە جۆرێك ناشیرین دەكات كە هیچ دوژمنێكی خۆی خەونیشی پێوە نابینێت.
پرسیارەكە ئەمەیە: چۆن رووبەڕووی ئەم بیرە توندڕەوە ببینەوە، بەڵام بەبێ‌ جوینەوەی دروشمە دووبارەكان و بیرۆكە باو و تەقلیدیەكان؟ ئەم پرسیارە شایانی بەدواداچوون و وەڵامدانەوەیە. 

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure