رێزگرتن له‌ كه‌سایه‌تییه‌ك و ده‌ستكه‌وتێكى نیشتمانیى ده‌وڵه‌مه‌ند.. رامان له‌ كتێبى (بیره‌وه‌رییه‌كانم)ى فاروق مسته‌فا ره‌سوڵ

بۆچوون / بیروڕا :: پێش 4 هەفتە

نووسینى: دكتۆر عه‌لى حه‌داد
سه‌رچاوه‌: ئه‌لمه‌دا
وه‌رگێڕان: دواڕۆژ

زۆرجار له‌ وڵاتانى جیهانى ده‌وروبه‌رماندا ئه‌زموونى كه‌سایه‌تییه‌ به‌ناوبانگه‌كان ده‌خوێنینه‌وه‌ كه‌ سه‌ركه‌وتنى به‌رچاو و سه‌رنجڕاكێشیان به‌ده‌ستهێناوه‌ و به‌ سه‌رسامیه‌وه‌ له‌و هه‌لومه‌رج و خه‌سڵه‌تانه‌ ده‌گه‌ڕێین كه‌ ده‌سته‌به‌ركه‌رى ئه‌و هه‌ڵكه‌وتن و سه‌ركه‌وتنانه‌ بوون له‌ بواره‌ جیاجیاكانى چالاكییه‌كانى مرۆڤدا و له‌ هه‌موویاندا ده‌بینین كه‌ پێداگریكردن و سووربوون له‌سه‌ر ئه‌و رێبازه‌ى دیارییانكردووه‌ دوو كۆڵه‌كه‌ى سه‌ره‌كیى به‌دیهێنانى ئامانجه‌كان بوون. له‌گه‌رمه‌ى ئه‌م سه‌رسامیه‌دا به‌و جۆره‌ كه‌سایه‌تییانه‌، خه‌ریكه‌ بیرمان ده‌چێته‌وه‌ له‌ چوارده‌وره‌ نیشتیمانییه‌كه‌ى خۆماندا به‌دواى ئه‌زموونى سه‌ركه‌وتووى هاوشێوه‌دا بگه‌ڕێین و وامان لێ دێت گومان بكه‌ین كه‌ هاوشێوه‌ى ئه‌و كه‌سایه‌تیانه‌ له‌لاى ئێمه‌ ده‌ستناكه‌ون. له‌ڕاستییدا ئه‌مه‌ كورتبینیه‌ و كه‌موكورتیه‌ له‌ بنكۆڵكارى و نه‌بوونى ئاره‌زووى ئاماژه‌كردنه‌ بۆ ئه‌زموونى مرۆڤایه‌تیى هه‌ڵكه‌وتوو له‌ناو خودى خۆماندا. نه‌بوونى په‌یوه‌ندیى به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ ئه‌م جۆره‌ ئه‌زموونانه‌ و خه‌مساردیى له‌ تیشك خستنه‌سه‌ریان له‌ڕووى راگه‌یاندن و هۆكاره‌كانییه‌وه‌ بۆ ئاشنابوون به‌ ده‌ستكه‌وته‌ چۆنایه‌تیه‌ هه‌ڵكشاوه‌كه‌ى هۆكارێكى گه‌وره‌ى ئه‌م كه‌موكورتیانه‌ن، له‌كاتێكدا كه‌ ئه‌زموونه‌ سه‌ركه‌وتووه‌ خۆماڵییه‌كانمان له‌ زۆر بواردا شان ده‌ده‌ن له‌ شانى ئه‌زموونه‌ مرۆڤایه‌تیه‌كانى دیكه‌ له‌ڕووى به‌دیهاتن و سه‌ركه‌وتن و گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌كان.

له‌ڕاستییدا ئه‌مانه‌ كۆمه‌ڵێك ئه‌زموونى سه‌ركه‌وتووى عێراقین كه‌ پاڵه‌وانه‌كانیان بریتین له‌ پیاوانى ناوه‌ نێوه‌نده‌ رۆشنبیرى و كۆمه‌ڵایه‌تى و ئابورییه‌كانمان و هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ بوونى هۆشیارانه‌ى خۆیان ئاراسته‌ى كۆمه‌ڵه‌ ئامانجێكى ره‌واى تایبه‌ت كردووه‌ و پشوودرێژى و پێداگرى و كۆڵنه‌دان پێداویستییه‌كانى سه‌ركه‌وتنیان بۆ مسۆگه‌ركردووه‌ تا گه‌یشتوونه‌ته‌ مه‌رامى ره‌واى خۆیان له‌ بوارى شكۆمه‌ندیدا، شكۆمه‌ندی له‌كار و ژیاندا.

ئه‌مه‌ى خواره‌وه‌ یه‌كێكه‌ له‌و ئه‌زموونانه‌ى كه‌ شایسته‌ى گێڕانه‌وه‌ و ستایشن.

(1)
بۆ به‌شداریكردن له‌ رێوڕه‌سمى چله‌ى ماته‌مینیى براى كۆچكردوویدا نووسه‌ر و ئه‌كادیمیستى ناسراو عیزه‌دین مسته‌فا، كۆمه‌ڵێك نووسه‌ر و رۆشنبیرى عێراقى بانگهێشتكران له‌لایه‌ن بزنسمان و سه‌رمایه‌دارى نیشتیمانى مامۆستا فاروق مسته‌فا-وه‌. ئه‌و رێوڕه‌سمه‌ له‌ شارى سلێمانى رێكخرا و من یه‌كێك بووم له‌ بانگهێشتكراوه‌كان. له‌وێ خودى مامۆستا فاروق به‌گه‌رمى پێشوازى و میوانداریى كردین. له‌گه‌ڵیشیدا چه‌ند كه‌سێك له‌ داموده‌زگا زۆره‌كانى له‌ پێشوازیماندا بوون. به‌خشنده‌ترین هه‌ڵوێستى ئه‌وه‌ بوو كه‌ له‌ نووسینگه‌كه‌ى خۆى له‌ شارى پزیشكیى فاروق پێشوازیى لێكردین و وێنه‌یه‌ك له‌ كتێبه‌كه‌ى خۆى (بیره‌وه‌رییه‌كانم)ى پێشكه‌ش كردین كه‌ به‌رگى یه‌كه‌مى ئه‌و كتێبه‌ له‌ تشرینى یه‌كه‌مى 2018دا بڵاوكراوه‌ته‌وه‌.

پاش گه‌ڕانه‌وه‌م بۆ به‌غدا كه‌وتمه‌ هه‌ڵدانه‌وه‌ى لاپه‌ڕه‌كانى ئه‌م كتێبه‌، به‌ڵام ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ى زۆر به‌توندى سه‌رنجى راكێشام بۆیه‌ ناچار بووم گه‌شتێكى قورئانئاساى به‌رده‌وامى له‌گه‌ڵدا بكه‌م. ئه‌م كتێبه‌ (به‌و بیره‌وه‌رییانه‌ى كه‌ له‌خۆى گرتووه‌) كاروانێكه‌ له‌ كاروانه‌كانى كردار و كه‌شوهه‌واى ده‌ستكه‌وتى پیاوێكه‌ كه‌ بڕواى به‌خۆى هه‌بووه‌ و دڵنیابووه‌ له‌ هه‌وڵه‌كانى. باوه‌ڕبوونێكى به‌رزه‌ و وزه‌یه‌كى بێهاوتایه‌ له‌ به‌رگه‌گرتن و دانبه‌خۆداگرتن كه‌ له‌پێناویدا وشیارى و ره‌فتارى خۆى له‌ تێكڕاى قۆناغه‌كانى ژیانیدا ته‌رخانى ئه‌و مه‌به‌سته‌ن، سه‌ره‌نجام به‌ ئامانج گه‌یشتووه‌ و به‌جۆرێك كه‌سایه‌تیى خۆى وه‌ك مرۆڤێك و خاوه‌ن ئه‌زموونێكى مه‌یدانیى تێدا چه‌سپاندووه‌ كه‌ ده‌توانین بیكه‌ینه‌ نموونه‌یه‌كى بێهاوتا بۆ نه‌وه‌كانى داهاتوو، ئه‌و نه‌وانه‌ى كه‌ به‌دواى سه‌رمه‌شقێكدا ده‌گه‌ڕێن تا شوێن پێى هه‌ڵبگرن. ئه‌مه‌ ئه‌زموونی كه‌سێكه‌ كه‌ وه‌ك نووسه‌ر خۆى ده‌ڵێت سه‌لماندوویه‌تى"به‌پشتبه‌ستن به‌ تواكان و ویستى به‌هێزى خۆى و به‌كارهێنانى عه‌قڵ و سوودوه‌رگرتن له‌ ئه‌زموونى كه‌سانى دیكه‌، مرۆڤ ده‌توانێت سه‌ركه‌وتن دابین بكات، بێ ئه‌وه‌ى خۆى به‌ حیزبه‌كاندا هه‌ڵبواسێت یان ببێته‌ شوێنكه‌وتووى كه‌سانى دیكه‌ یاخود رێگاكانى هه‌لپه‌رستى و خۆپه‌رستیى سه‌رشۆڕكه‌ر بگرێته‌به‌ر". (بیره‌وه‌رییه‌كانم ل328.... به‌ زمانى عه‌ره‌بى).

(2)  
پێش ئه‌وه‌ى ده‌ستبكه‌م به‌ خوێندنه‌وه‌ى ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌، پێموابوو كتێبه‌كه‌ جیاواز نابێت له‌و كتێبانه‌ى كه‌ له‌م شێوازه‌ نووسینه‌دا باون و خاوه‌ن بیره‌وه‌رییه‌كان ده‌ستده‌كه‌ن به‌ باسكردنى خۆیان و تا ئه‌ندازه‌یه‌ك زیاده‌ڕه‌ویى ده‌كه‌ن له‌ گێڕانه‌وه‌ى ده‌نگوباسه‌ تایبه‌ته‌كان و رووداوه‌كانى ژیانیان و هه‌وڵده‌ده‌ن جۆرێك له‌ كه‌شوهه‌واى درامى به‌ باسه‌كه‌یان بده‌ن یاخود زمانێكى سۆزدارانه‌ و ده‌ستكرد به‌كارده‌هێنن به‌مه‌به‌ستى ورووژاندن و سه‌رنجڕاكێشان. به‌ڵام من خۆم له‌ به‌رامبه‌ر بیره‌وه‌رییه‌كدا بینیه‌وه‌ كه‌ زۆر دووره‌ له‌م شێوازانه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى ببێته‌ شێوازێكى سه‌ركه‌وتوو بۆ دۆكیۆمێنتكردنى قۆناغگه‌لێكى گرنگ له‌ مێژووى سیاسیى عێراقدا، شان به‌شانى ئه‌وه‌یش بیره‌وه‌رى و هه‌ڵوێسته‌كانى نووسه‌ر ده‌ستنیشان ده‌كات و له‌گه‌ڵیدا رۆڵ و به‌سه‌رهات و چیرۆكى بزووتنه‌وه‌ى نیشتیمانیى عێراقى تۆمار ده‌كات به‌تایبه‌تى حیزبى شیوعى عێراقى و ئه‌و سته‌م و توندوتیژانه‌یش كه‌ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ به‌درێژایى كاروانى خه‌باتى رووبه‌ڕووى كراونه‌ته‌وه‌ و هه‌وڵدراوه‌ تێكۆشه‌ر و كادیره‌كانى له‌ناوببرێن. هه‌روه‌ها ئه‌و دندۆگى و ناكۆكى و دابه‌شبوونانه‌یش باس ده‌كات كه‌ تارماییه‌كانیان به‌سه‌ر تێكڕاى كاروانى داهاتوویدا هه‌ستیان پێكراوه‌.

ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ ده‌گێڕێته‌وه‌، له‌ سه‌رزمان و قه‌ڵه‌مى خاوه‌نه‌كه‌ى كه‌  له‌ئاستێكى به‌رزى هۆشیاریدا بنكۆڵى رووداوه‌كانى كردووه‌ و هۆكار و پێشه‌كیه‌كانى روونكردووه‌ته‌وه‌ و دواتر ئه‌نجامه‌كانیشى به‌رجه‌سته‌كردوون. ئه‌مه‌ لایه‌نێك بوو كه‌ نووسه‌ر ته‌ریب له‌گه‌ڵ باسكردنى ورده‌كارییه‌كانى ژیانى خۆیدا روونیكردوونه‌ته‌وه‌ له‌لایه‌نه‌ مرۆیى و سیاسییه‌كانیه‌وه‌، ئه‌و ژیانه‌ى كه‌ كه‌وتووه‌ته‌ ژێر كاریگه‌ریى ره‌وتى نیشتیمانیى تێكۆشه‌ر و بوونى خۆى وه‌ك مرۆڤێك بووه‌ته‌ به‌شێكى دانه‌بڕاو له‌ داینه‌میكى ئه‌و كاروانه‌ و هه‌ڵوێست و ره‌فتار و ئه‌نجامه‌كانى.

(3)
كه‌واته‌ ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌ له‌ دوو لایه‌نه‌وه‌ به‌سه‌رهات و رووداوگه‌لێك ده‌گێڕنه‌وه‌ كه‌ مامۆستا فاروق مسته‌فا تیایاندا ژیاوه‌، لایه‌نى یه‌كه‌میان ئه‌زموونى كارى خه‌باتگێڕیى له‌ چه‌ند قۆناغێكدا كه‌ گۆڕانكاریى زۆریان به‌ خۆوه‌ بینى له‌ناو بارودۆخى سیاسیى عێراقییدا. ئه‌م لایه‌نه‌ له‌لاى نووسه‌ر له‌ قۆناغێكى زووى ته‌مه‌نیه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات كه‌ ده‌چێته‌ ریزه‌كانى حیزبى شیوعى عێراقى-یه‌وه‌ و له‌و رێڕه‌وه‌دا چه‌ندین هه‌ڵوێست و ره‌فتار ده‌بنه‌ هۆى چه‌ساندنى پابه‌ندبوون تیایدا و پته‌وبوونى باوه‌ڕ به‌ پره‌نسیپه‌كانى ئه‌و حیزبه‌ و پێداگریكردن له‌سه‌ر به‌رجه‌سته‌كردنى ئه‌و پره‌نسیپ و بیروباوه‌ڕانه‌ له‌ ره‌فتارێكدا كه‌ هه‌ر له‌ نه‌وجه‌وانى و سه‌رده‌مى گه‌نجییه‌وه‌ تیایاندا ژیاوه‌. ئه‌مه‌یش ئه‌زموونێكى تێكۆشانى وایه‌ كه‌ شایسته‌ى رامان و تێگه‌یشتنه‌ له‌ پێداویستییه‌كانى كارى سیاسى به‌ ره‌نج و قوربانیدان و له‌خۆبوردوویى و به‌رگه‌گرتنى ئاكامه‌كانى هه‌موویان.

لایه‌نه‌كه‌ى دیكه‌ى بیره‌وه‌رییه‌كان ته‌رخانه‌ بۆ قۆناغێكى نوێى ته‌واو جیاواز له‌ قۆناغى پێش خۆى، قۆناغى چڕكردنه‌وه‌ى هه‌وڵه‌كانه‌ بۆ دروستكردنى خودى خۆى و له‌خۆگرتنى ره‌واى ئامانجه‌ تایبه‌ته‌كان له‌ بوارى كاركردن و كاسپیكردنى شه‌رافه‌تمه‌ندانه‌دا و گه‌شه‌پێدانى توانا مادییه‌كان بۆ خۆى و خێزانه‌كه‌ى و خزم و هاوڕێ و كه‌سه‌ نزیكه‌كانى. له‌م تێڕامانه‌ماندا زۆر جه‌خت ناكه‌ینه‌ سه‌ر بوارى یه‌كه‌م (بواره‌ سیاسیه‌كه‌) كه‌ گه‌وره‌ترین پانتایى لاپه‌ڕه‌كانى ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌ى بۆ ته‌خانكراوه‌، ئه‌گه‌رچى ئه‌م لایه‌نه‌ زۆر پێویسته‌ بۆ هه‌ر توێژه‌رێكى مێژووى بزووتنه‌وه‌ى نیشتیمانیى عێراقى. له‌ڕاستییدا ئه‌م لایه‌نه‌ هێنده‌ به‌نرخه‌ كه‌ پێگه‌ى نووسینه‌وه‌ى مێژووى قۆناغێكى كارى سیاسیه‌ له‌ عێراقدا، ره‌نگدانه‌وه‌ى ئه‌و لایه‌نه‌یه‌ كه‌ هه‌ندێك حیزبى نیشتیمانیى پێدا تێپه‌ڕبوون له‌ڕووى ئاڵۆزى و ململانێ و دابه‌شبوونى زۆره‌وه‌ كه‌ بوونه‌ مایه‌ و هۆكارى زۆرێك له‌ شكسته‌كان و زۆرێك له‌و كادیرانه‌یش كه‌ له‌ ژیاندا مانه‌وه‌ تووشى بێهیوایى بوون و بێده‌نگ كشانه‌وه‌.

خوێندنه‌وه‌كه‌مان لێره‌دا هه‌وڵێكه‌ بۆ ناساندنى ئه‌و ئه‌نجامانه‌ى كه‌ مامۆستا فاروق مسته‌فا له‌سه‌ر ئاستى تایبه‌تى خۆى به‌دییهێناون و خۆى به‌ته‌نیا ئاماژه‌ى بۆ ده‌كات و بریتییه‌ له‌ رێبازه‌ كردارییه‌كه‌ى (ئابورییه‌كه‌ى) كه‌ نه‌خشه‌ى بۆ كێشاوه‌ و هه‌موو توانا جۆرایه‌تییه‌كانى خۆى بۆ ته‌رخانكردووه‌. له‌م رێبازه‌دا بناغه‌ى گه‌شه‌پێدان پشوودرێژى و پێداگرییه‌كى له‌ شكستنه‌هاتوو ده‌بینرێت، تا ئه‌و كاته‌ى كه‌ بارودۆخى بۆ ده‌ڕه‌خسێت پێكهێنه‌ره‌كانى كۆمپانیاى ئاسیا سێڵ دابمه‌زرێنێت كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ خزمه‌تگوزارییه‌كانى مۆبایل و هه‌روه‌ها شارى پزیشكیى فاروق و ئوتێله‌ كه‌شخه‌ پێنج ئه‌ستێره‌ییه‌كه‌ى و كارگه‌ پڕ به‌رهه‌مه‌كانى چیمه‌نتۆ و چه‌ندین پرۆژه‌ى زۆرى تر كه‌ شارى سلێمانى و شاره‌كانى دیكه‌یان رازاندووه‌ته‌وه‌ و ده‌رفه‌تى كاریان ره‌خساندووه‌ بۆ هه‌زاران كه‌س. ئه‌مانه‌ شاكاره‌كانى مامۆستا فاروق مسته‌فا-ن له‌ بوارى ئابورییدا.

كاروانى ئه‌م ده‌ستكه‌وته‌ ئابووریه‌ دره‌وشاوانه‌ چۆن ده‌ستیپێكرد؟
مامۆستا فاروق مسته‌فا له‌ چه‌ند لاپه‌ڕه‌یه‌كدا كه‌ ته‌رخانى كردووه‌ بۆ ئه‌م لایه‌نه‌ى بیره‌وه‌رییه‌كانى، وه‌ڵامى پرسیاره‌كه‌ى سه‌ره‌وه‌ ده‌داته‌وه‌. هه‌نگاوه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانى ئه‌م هه‌وڵه‌ تۆمار ده‌كات و ده‌ڵێت له‌ ته‌مه‌نى 35 ساڵیدا كاتێك كه‌ هه‌م سه‌رقاڵى خوێندنى ئێواران بووه‌ له‌ كۆلێجى بازرگانیى زانكۆى به‌غدا و هه‌م به‌یانیانیش له‌ رادیۆى كوردى-دا وه‌ك وه‌رگێڕ كارى كردووه‌ و چالاكیى سیاسى باڵى كێشاوه‌ به‌سه‌ر ورده‌كارییه‌كانى ژیانى رۆژانه‌یدا، ئه‌و ژیانه‌ى كه‌ هه‌ر ده‌ركردن و راوه‌دوونان و خۆشاردنه‌وه‌ به‌شى بووه‌، پاشان گرتنه‌به‌رى رێگاى كارى نهێنیى حیزبى و ئینجا درێژه‌دان به‌ خه‌بات له‌ چیا سه‌خته‌كانى كوردستاندا، ئه‌مانه‌ هه‌مووى له‌ساڵى 1975ى زایینیدا كۆتاییان دێت و خۆى به‌ده‌ستى به‌تاڵ ده‌بینێته‌وه‌ و ئه‌وه‌ى بۆى ده‌مێنێته‌وه‌ بیروباوه‌ڕه‌ نیشتیمانییه‌كه‌یه‌تى كه‌ له‌پێناویدا چه‌رمه‌سه‌ریى زۆرى به‌سه‌ر هات.

ئه‌و له‌هه‌مانكاتدا متمانه‌ى ته‌واوى به‌ كه‌سایه‌تى و تواناى خۆى هه‌بوو كه‌ سه‌ركه‌وتوو ده‌بێت له‌ تێپه‌ڕاندنى بێهیوایى و ده‌ستكورتى. ئه‌مه‌یش به‌ پێداچوونه‌وه‌ به‌ هه‌موو ئه‌زموونه‌كانى رابوردوودا و دامه‌زراندنى نه‌خشه‌ و به‌رنامه‌ى گونجاو له‌سه‌ریان و ده‌ست ده‌كات به‌ داڕشتنى نه‌خشه‌ بۆ قۆناغێكى تازه‌ و جیاوازى ژیان.

ئه‌مه‌ كارێكى سه‌خت نه‌بوو بۆ پیاوێكى وه‌ك ئه‌و كه‌ هه‌ڵگرى بڕوانامه‌ى به‌كالۆریۆس-ه‌ له‌ بازرگانیدا و ده‌رفه‌تى بۆ ره‌خساوه‌ پاش ته‌واوكردنى خوێندن ماوه‌ى چوار ساڵ له‌ بانقێكى حكومیدا كار بكات و له‌ هه‌مانكاتدا ئێواران ئیشى ژمێریار بكات له‌ كۆمپانیایه‌كى ئه‌هلیدا. له‌مانه‌وه‌ شاره‌زایى و وردبینیى زۆرى په‌یدا كرد سه‌باره‌ت به‌ لایه‌نه‌ جۆراوجۆره‌كانى به‌ڵێنده‌رایه‌تى و كاروبارى بازرگانى. جگه‌ له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌یش ساڵه‌كانى دواترى ته‌مه‌نى به‌جۆرێك به‌سه‌ربردووه‌ كه‌ سه‌ختترین بارودۆخ ببینێت و ناخۆشترین كێشه‌ و گیروگرفتى رووبه‌ڕوو ببێته‌وه‌ و دژوارترین به‌ریه‌ككه‌وتن و گه‌مه‌ ناشیرینه‌كانى سیاسه‌ت ببینێت. ئه‌مانه‌ پێكه‌وه‌ وزه‌یه‌كى به‌رزیان پێ به‌خشى له‌ سه‌بر و به‌رگه‌گرتن و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى ئازایانه‌.

نووسه‌ر هه‌موو ئه‌مانه‌ ده‌كاته‌ سه‌رمایه‌یه‌كى مه‌عنه‌وى بۆ گه‌یشتن به‌ ئایینده‌یه‌ك كه‌ دڵنیایه‌ هه‌نگاوى راست و دروستى بۆ ده‌نێت. ئه‌وه‌تا خۆى ئه‌و چركه‌ساتانه‌ له‌ بیره‌وه‌رییه‌كانیدا به‌م شێوه‌یه‌ تۆمار ده‌كات:"پاش تێپه‌ڕبوونى نزیكه‌ى حه‌وت ساڵ به‌سه‌ر ژیانى خۆشاردنه‌وه‌ و خه‌باتى شۆڕشگێڕانه‌، ئه‌وه‌تا خۆم ده‌بینمه‌وه‌ له‌م خانووه‌ كۆنه‌دا كه‌ دایكم و خۆمى تێداین و منیش بێكارم و مێشكم جه‌نجاڵه‌ به‌ كۆمه‌ڵه‌ نه‌خشه‌یه‌كه‌وه‌ بۆ ئایینده‌ى ژیان. یه‌كه‌مین هه‌نگاو بۆ من بریتیه‌ له‌ فرۆشتنى ئه‌م خانووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى به‌ پاره‌كه‌ى ده‌ستمایه‌یه‌كم چنگ بكه‌وێت". (بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل327).

نووسه‌ر هه‌روه‌ها ده‌ڵێت:"پاش رازیبوونى دایكم و برا و خوشكه‌كانم خانووه‌كه‌م به‌ 3200 دینار فرۆشرا. ئوتومبیلێكى فۆڵكس واگۆنى كۆنم پێ كڕى به‌ 900 دینار و به‌ باقى پاره‌كه‌ى ده‌ستم كرد به‌كاركردن له‌ چه‌ند پرۆژه‌یه‌كى بچووكدا". (یاده‌وه‌رییه‌كانم. ل328).

نموونه‌ى ئه‌و هه‌نگاوه‌ كرداریه‌ بچووكانه‌ كه‌ كاتى خۆى بڕێك قازانجى كه‌میان بۆ دابین كرد بریتین له‌ چاككردنه‌وه‌ى دیوارێك و ئاوه‌رۆیه‌ك له‌ناو شاره‌كه‌یدا، شارى سلێمانى، پاشان هه‌ندێك له‌ كارى چاككردنه‌وه‌ و هه‌ڵكه‌ندن بۆ فه‌رمانگه‌ى به‌ڕێوه‌بردنى خۆجێیى هه‌ر له‌ سلێمانى-دا. ئینجا ده‌ست ده‌داته‌ كارێكى گه‌وره‌تر كه‌ ده‌یگه‌یه‌نێت به‌ ده‌ره‌وه‌ى شارى سلێمانى و بریتى ده‌بێت له‌ گواستنه‌وه‌ى به‌ردى مه‌ڕمه‌ڕ له‌ سلێمانى-یه‌وه‌ بۆ به‌غدا. ئینجا بیرۆكه‌ى ئه‌وه‌ى لادروست ده‌بێت كه‌ به‌ ئاماده‌كراوى ئه‌و به‌رده‌ مه‌ڕمه‌ڕه‌ بگه‌یه‌نێته‌ به‌غدا و له‌ ماوه‌یه‌كى كه‌مدا كارگه‌یه‌كى بۆ دروست ده‌كات. كاتێكیش كه‌ ده‌بینێت بازاڕى بلۆك له‌ سلێمانى و ناوچه‌كانى ده‌وروبه‌ریدا گه‌رمه‌ ده‌ستپێشخه‌رى ده‌كات له‌ دامه‌زراندنى كارگه‌یه‌كى دروستكردنى بلۆك-دا له‌وێ و چه‌ند كرێكارێكى تێدا ده‌خاته‌ كار. به‌یانیان زوو هه‌ڵده‌ستێت و به‌ پیكابه‌ كۆنه‌كه‌ى روو ده‌كاته‌ ناوچه‌ جیاجیاكان بۆ كۆكردنه‌وه‌ى كرێكاره‌كان تا بیانگه‌یه‌نێته‌ كارگه‌كه‌ و پاشان له‌ ئێواره‌دا ده‌یانگه‌ڕێنێته‌وه‌ ناوچه‌كانى خۆیان.

دواتر كه‌ ده‌بینێت كارى به‌ڵێنده‌رایه‌تى له‌ شاره‌كه‌یدا بره‌و په‌یدا ده‌كات هه‌ر زوو كارگه‌ى بلۆكه‌كه‌ى ده‌فرۆشێت و روو ده‌كاته‌ جیهانى به‌ڵێنده‌رایه‌تى و ده‌رفه‌تى دروستكردنى چه‌ند یه‌كه‌یه‌كى نیشته‌جێبوونى بۆ هه‌ڵده‌كه‌وێت. زیره‌كیى مامۆستا فاروق به‌ جۆرێك بوو كه‌ زوو هه‌ستى به‌وه‌ كرد داخوازى له‌سه‌ر گۆشتى مریشك له‌ هه‌ڵكشاندایه‌، بۆیه‌ به‌ هیممه‌تێكى به‌رزه‌وه‌ و به‌ شه‌ریكایه‌تى و پشتیوانى دارایى چه‌ند هاوڕێیه‌كه‌وه‌ هه‌وڵى دروستكردنى مه‌جزه‌ره‌یه‌كى تایبه‌ت ده‌دات له‌ سلێمانى له‌ ساڵى 1985دا و پاشان چه‌ند كێڵگه‌یه‌كى به‌خێوكردنى مریشكى پێوه‌ ده‌لكێنێت.
مامۆستا فاروق مسته‌فا ئاوا باسى رێبازى سه‌ركه‌وتنى خۆى ده‌كات"ئه‌زموونه‌كه‌م ده‌ستپێكرد و هێواش هێواش سه‌ركه‌وتنم به‌ده‌ستهێنا و بووم به‌ خاوه‌نى چه‌ند پرۆژه‌ و كارێكى سه‌ركه‌وتووى جۆراوجۆر كه‌ پێموایه‌ هه‌م بۆ خۆم و هه‌م بۆ نیشتیمان و گه‌له‌كه‌م به‌سوودن له‌ بارودۆخێكدا كه‌ لێوانلێوه‌ له‌ گیروگرفتى زۆر و ره‌نج و ماندووبوون و نه‌به‌زین".(بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل 328).

مامۆستا فاروق مسته‌فا له‌ بوارى كاركردندا هه‌رگیز له‌سه‌ر نیاز و ئاره‌زوو كارى نه‌كردووه‌ و نه‌یداوه‌ته‌ ده‌ست رێكه‌وت و ئاره‌زووه‌كانى رێكه‌وت، به‌ڵكو هه‌میشه‌ به‌ زه‌ینێكى روونه‌وه‌ نه‌خشه‌ى بۆ ئامانجه‌كانى كێشاوه‌ و جێبه‌جێى كردوون. خۆى له‌م رووه‌وه‌ ده‌ڵێت:"هه‌ر له‌سه‌ره‌تاى چوونه‌ ناو جیهانى كارى ئازاده‌وه‌ باوه‌ڕم وابووه‌ كه‌ كار بچووك بێت یان گه‌وره‌ پێویستى به‌ نه‌خشه‌كێشانه‌ و ده‌بێت سووربیت له‌سه‌ر جێبه‌جێكردنى نه‌خشه‌كه‌ت. له‌وه‌یش گرنگتر به‌دواداچوون و دانه‌بڕانه‌ له‌ جێبه‌جێكردنى پرۆژه‌كه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌".(بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل329).

سه‌ربارى ئه‌مانه‌یش توانایه‌كى گه‌وره‌ى هه‌بووه‌ بۆ تێگه‌یشتن له‌ داینه‌میكى بازاڕى كار و هه‌ر زوو ده‌یزانى پێویستییه‌كانى ئه‌و بازاڕه‌ چین، به‌مه‌یش پێشه‌نگ بووه‌ له‌ پڕكردنه‌وه‌ى ئه‌و پێویستیانه‌دا و رۆڵى گرنگى هه‌بووه‌ له‌ دابینكردنیاندا. سه‌باره‌ت به‌م خاڵه‌ یه‌كێك له‌ هاوڕێكانى خۆى ده‌ڵێت:"نموونه‌یه‌كى سه‌رنجڕاكێش  له‌سه‌ر دووربینیى فاروق بریتیه‌ له‌وه‌ى هه‌ر زوو ئاسۆكانى ئابوریى تازه‌ى پێشبینیى كرد كه‌ بریتیه‌ له‌ ئابوریى په‌یوه‌ندى و گواستنه‌وه‌كان، له‌كاتێكدا كه‌ خودى خۆى له‌ڕووى ئه‌كادیمیه‌وه‌ زۆر دووره‌ له‌م بواره‌وه‌. هه‌روه‌ها چالاكییه‌ ئابورییه‌كانى پێشتریشى هیچیان له‌م بواره‌دا نه‌بووه‌، به‌ڵام چووه‌ ئه‌و بواره‌وه‌ و ئامانجێكى به‌دیهێنا كه‌ كه‌سى دیكه‌ نه‌یتوانى شان بدات له‌ شانى".(بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل20).

شیاوى ئاماژه‌پێكردنه‌ كه‌ پێش ئه‌مه‌ و دواى ئه‌مه‌یش مه‌سه‌له‌یه‌ك له‌لاى مامۆستا فاروق له‌ خانه‌ى دڵنیایى ته‌واودایه‌، پابه‌ندبوونى قووڵ به‌نیشتیمان و گه‌له‌كه‌یه‌وه‌، ئه‌و به‌م پرۆژه‌ بازرگانیه‌ سه‌ركه‌وتوانه‌وه‌ نه‌چووه‌ ده‌ره‌وه‌ى عێراق له‌كاتێكدا كه‌ ده‌یتوانى ئه‌و كاره‌ بكات ئه‌گه‌ر قازانجكردنى زۆرى مه‌به‌ست بوایه‌، به‌ڵام ره‌گوڕیشه‌ نیشتیمانییه‌ ره‌سه‌نه‌كه‌ى و خۆشه‌ویستیى شاره‌كه‌ى (سلێمانى) و ئامانج و مه‌به‌سته‌ به‌رزه‌كانى له‌وه‌ گه‌وره‌تر بوون كه‌ قازانج و ده‌ستكه‌وتى مادیى پێوه‌رى ئه‌وه‌ڵ و ئه‌خیرى مامۆستا فاروق بن.

له‌كۆتاییدا:
ئێمه‌ ژیاننامه‌ى تێكۆشه‌ران و ره‌نجده‌ره‌ سه‌ركه‌وتووه‌كان ده‌خوێنینه‌وه‌ وه‌ك سه‌رچاوه‌گه‌لێك كه‌ ره‌نگدانه‌وه‌ى وێنه‌ى كۆمه‌ڵه‌ ژیانێكن شایسته‌ى تێڕامان و دووباره‌كردنه‌وه‌ و ستایشن، به‌و هیوایه‌ى ببێته‌ نموونه‌یه‌ك و سه‌رچاوه‌یه‌كى مرۆیى بۆ ئه‌و كه‌سانه‌ى به‌دواى هۆكاره‌كانى سه‌ركه‌وتندا ده‌گه‌ڕێن كه‌ به‌ خۆزگه‌ و خه‌وبینین نایه‌ته‌دى به‌ڵكو پێویستى به‌ كارى جدى و پێداگریى به‌رده‌وام و ئازایه‌تى له‌بڕیاردان و رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ى كێشه‌كان و سه‌ختیه‌كان هه‌یه‌. 

له‌ڕاستییدا مامۆستا فاروق مسته‌فا كاتێك كه‌ كتێبى بیره‌وه‌رییه‌كانى به‌و شێوه‌ گێڕانه‌وه‌ خۆشه‌ خسته‌ به‌رده‌ستى خوێنه‌ران ئه‌م راستییه‌ى ده‌زانى بۆیه‌ زمانى كتێبه‌كه‌ى گه‌رموگوڕى و قووڵییه‌كى راستگۆى تێدایه‌. پشتیبه‌ستووه‌ به‌ بیره‌وه‌رییه‌كى بێدارى وا كه‌ وردترین ورده‌كارى و رووداو و روخسار و ناوه‌كانى بیرماوه‌. بۆیه‌ ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌ جگه‌ له‌وه‌ى كه‌ هه‌ندێك لایه‌نى تایبه‌تى خودى خۆیى تێدایه‌، له‌هه‌مانكاتدا وه‌ك خۆى ده‌ڵێت بیره‌وه‌رییه‌كان"له‌ ته‌مه‌نێكى دیاریكراودا ده‌بێته‌ گه‌وره‌ترین و به‌نرخترین سامانى مرۆڤ".(بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل12). بۆ روونكردنه‌وه‌ى ئه‌زموونێكى سه‌ركه‌وتن كه‌ "هیوادارم ببێته‌ هۆكارێكى یاریده‌ده‌ر بۆ رێنماییكردنى نه‌وه‌ى نوێى وڵاته‌كه‌م و ئه‌و په‌یامه‌یان بۆ به‌رجه‌سته‌ بكات كه‌ به‌ پێداگریه‌وه‌ ده‌ڵێت خۆڕاگرتن و به‌رده‌وامبوون به‌رنامه‌یه‌كى راست و دروسته‌ بۆ سه‌ركه‌وتن له‌ ژیاندا".(بیره‌وه‌رییه‌كانم. ل12). ئه‌مه‌ وایكردووه‌ ئه‌م بیره‌وه‌رییانه‌ بایه‌خێكى تایبه‌تى هه‌بێت كه‌ خاوه‌نه‌كه‌ى كردووه‌ته‌ شایه‌تێكى راستگۆ سه‌باره‌ت به‌وه‌ى كه‌ هه‌وڵى جدیى و به‌رده‌وام چى به‌ده‌ستده‌هێنێت.

ئه‌مه‌ ژیاننامه‌ى پیاوێكه‌ كتوپڕ سامانى به‌سه‌ردا نه‌باریوه‌، له‌ باووباپیریشیه‌وه‌ به‌ میرات بۆى نه‌ماوه‌ته‌وه‌، هه‌روه‌ها بۆ به‌ده‌ستهێنانیشى ئه‌و رێگه‌ و شێوازانه‌ى نه‌گرتووه‌ته‌به‌ر كه‌ ئه‌مڕۆ زۆرێك له‌ هه‌لپه‌رستان و ساخته‌چیه‌كان و ده‌وڵه‌مه‌نده‌كانى رێكه‌وت ده‌یگرنه‌به‌ر. له‌ڕاستییدا گه‌شتێكى پاراوه‌ به‌ هۆشیارى و دڵنیایى پیاوێكدا كه‌ ئه‌زموون و هه‌ڵوێسته‌كانى گۆشیان كردووه‌ و به‌ قووڵى ره‌هه‌نده‌كانى ژیانیان تێگه‌یاندووه‌. پیاوێك كه‌ سه‌ركه‌وتنه‌كانى زیاتر بێ فیز و ساده‌یان كردووه‌، ساده‌ییه‌كى وا كه‌ چوارچێوه‌یه‌كى ئاشكراى مرۆڤدۆستى تێدا به‌رجه‌سته‌یه‌ و رووخسارێكى گه‌ش و زه‌رده‌خه‌نه‌یه‌كى هیوابه‌خش تێیدا ره‌نگده‌ده‌نه‌وه‌. نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌ به‌ڵكو وه‌ك هاوڕێ و دۆست و ناسیاوه‌كانى لێى ده‌گێڕنه‌وه‌ پڕه‌ له‌ جوامێرى و مرۆڤدۆستى و هه‌رگیز خۆى نادزێته‌وه‌ له‌ چاكه‌ و كارى مه‌ردانه‌.

پ: ل. م 

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure