بۆچی گەلان رادەپەڕن؟

بۆچوون / بیروڕا :: 22/01/2019

سەرچاوە: ئەلحیوار ئەلموتەمەدن
وەرگێڕان: د. شێركۆ عەبدوڵـڵا
برینڤتون موور، زانای بەناوبانگی ئەمریكی لە بواری سیاسەتدا، دەڵێت: لەبری پرسیارە تەقلیدیەكەی كە بۆچی گەلان رادەپەڕن؟ پێویستە بپرسین بۆچی زۆرتر راناپەڕن؟.. ئەو پێی وایە مەسەلەكانی هەژاری و جیاوازی رەگەزیی بابەتی تازە نین بەڵكو بەشێوەیەكی كارەساتبار نەگۆڕن و لە هەموو سەردەم و سەرزەمینێكدا هەن بێ‌ ئەوەی ببنە مایەی شۆڕش و راپەڕینی گەلان هەرچەندە پێویستیش بن لە هەموو بزووتنەوەیەكدا، بۆیە هەژاری و ستەمی رەگەزیی هۆكاری راستەوخۆی راپەڕینەكان نین.

موور دەڵێت دابڕانی كتوپڕ لە گرێبەستە نەنووسراوە كۆمەڵایەتیەكە، واتا ئەوەی كە پێی دەڵێین شۆڕش یاخود راپەڕین، هەمیشە دەرەنجامی گۆڕانكارییە تەكنەلۆجی و ئابورییەكانە، ئەو گۆڕانكارییانەی كە كارتەكان تێكەڵ دەكەن و دەرفەتی بە نرخ دەرەخسێنن بۆ چاوخشاندنەوە بە دەستكەوتە كۆنەكان كە گەل لەدەستیداون.

هەندێك دەستەبژێر لەوە بێتواناترن پێشبینیی بكەن چی بەسەر میلـلەتەكەیاندا دێت، تەنانەت كاتێكیش كە رووداوەكان روودەدەن ئەم دەستەبژێرە ناتوانن تێیبگەن و لێكیبدەنەوە، بۆیە وەكو توخمی مشەخۆر دەردەكەون و شەرعیەتیان وەكو دەستەبژێری كۆمەڵگە نامێنێت.

گۆڕانكارییە هاوچەرخەكان كە لە بازاڕی كاردا روودەدەن و بوونەتە هۆی زیاتر بەكارهێنانی ئامێر و رۆبۆتەكان و كەمبوونەوەی پێویستی بە هێزی كار كۆڵەكەیەكی بنەڕەتیی بازاڕی كاریان هەژاند، ئەوەشی كە دوورە لەم گۆڕانكارییانە و توانیویەتی كارە دەستەبژێریەكەی بپارێزێت ئێستا لە جاران ناچارترە قوربانیی زیاتر بدات بۆ دابینكردنی بژێویی ژیانی.

ئەم دیاردەیە لە هێلەك زەردەكاندا دەبینین كە هەموو رۆژانێكی شەممە مەیدانە گەورەكانی فرەنسا داگیردەكەن. ئێستا خاوەن داهاتە كەمەكان هەست بە ستەمی ئابوری و پەراوێزخستنی كۆمەڵایەتی دەكەن. ئەمەش بەشێك لە رەهەندەكانی تووڕەیی هێلەك زەردەكان لێكدەداتەوە دژی زیادكردنی باج لەسەر هەژاران و كەمكردنەوەی لەسەر دەوڵەمەندەكان. لێرەدا ئاماژەیەكی گرنگ زۆر پێویستە كە لەم سەردەمەی جیهانگیریی سەرمایەداریی لیبراڵی دڕندە كاربەدەستانی دەوڵەت ئەو خەسڵەتەیان نەماوە كە فەرمانڕەوایی هەموو چینەكان بن بەڵكو بەشێوەیەكی هەلپەرستانە چوونەتە پاڵ دەستەبژێرە ئابورییە بۆرژوازیەكەوە و لەهەمانكاتدا مشەخۆریشن. ئەم دەستەبژێرە، كە جلە چڵكنەكەی لەهەموو ترافیك لایتەكانی سەرتاسەری فرەنسادا دراون بە تەنافدا و ریسواییەكانیان بوونەتە مایەی گاڵتەپێكردنی هێلەك زەردەكان، بریتین لە وەزیر و پەرلەمانتارەكان كە خۆیان دزیوەتەوە لە باج و دادپەروەریی یان كلكیان گرێداوە لەگەڵ باندە گەندەڵەكانی دارایی و ئابوریی وڵاتدا. ئێستا بە ئاشكرا دیارە كە هەموو رێكخراوە سیاسیەكان، واتا حیزب و سەندیكاكان، هیچ متمانەیەكیان لەلای میلـلەت نەماوە و بوونەتە چەند برغویەك لەناو مەكینەكەی سیستمدا، ئەگەرچی هەندێكیشیان بەرگریی دەكەن لە جێگرەوەكانی ئەم سیستمە. ئەمە بۆمان دەردەخات كە بۆچی تا ئێستا هیچ حیزبێك نەیتوانیووە بزووتنەوەی هێلەك زەردەكان بگرێتەخۆ یان چوارچێوەیەكی بۆ دابنێت.

قەیرانەكەی فرەنسا پێمان دەڵێت بۆچی بزووتنەوەی هێلەك زەردەكان ناچار بووە خۆی خۆی رێكبخات و راستەوخۆ بێتە مەیدان. ئیتر پێویستیان بە ناوبژیوانیی رێكخراوە سیاسی و سەندیكاییەكان نەماوە و پەنادەبەنەبەر ئەوەی راستەوخۆ رووبكەنە نوێنەرانی دەسەڵات لە كۆشكی سەرۆكایەتی یان لە بارەگای پارێزگار و قایمقامەكان و بگرە تەنانەت راشكاوانە داوادەكەن ئەو بارەگایانە داگیربكرێن و ناوەندە هەستیارەكانی دەوڵەت لەكاربخەن، پاشان رێگەوبانە سەرەكییەكان و ئەنبارە گەورەكانی سووتەمەنی. 

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure