مۆبایله‌كه‌ت له‌ من و له‌ خۆیشت زیره‌كتره‌

بۆچوون / بیروڕا :: 15/09/2018

سه‌رچاوه‌: ئه‌لشه‌رق ئه‌لئه‌وسه‌ت
وه‌رگێڕان: لوقمان محه‌مه‌د ره‌شید
كاتێك داهێنه‌ره‌كانى ناوى (مۆبایلى زیره‌ك)یان لێنا، ده‌یانزانى چى ده‌كه‌ن و ده‌یشیانزانى چى به‌سه‌ر به‌كارهێنه‌ركانیدا دێنێت، نه‌ زیره‌كیه‌كه‌یان نایاساییه‌ و نه‌ یاسایش ئێمه‌ى غافڵگیركراو ده‌پارێزێت.

له‌ توێژینه‌وه‌یه‌كى زانكۆى (ته‌كساس)دا كه‌ به‌مدواییه‌ خوێندوومه‌ته‌وه‌، راستیى ئه‌وه‌ روونكراوه‌ته‌وه‌، بوونى مۆبایلى زیره‌ك له‌ نزیك كه‌سه‌كانه‌وه‌، واتا له‌ ناو جانتا یان له‌ نووسینگه‌ یاخود له‌ هه‌ر شوێكى وادا بێت كه‌ به‌ ئاسانى به‌چاو ببینرێت، كاریگه‌ریى خراپى ده‌بێت له‌سه‌ر هه‌ڵسوكه‌وتى كه‌سه‌كه‌ له‌ كاره‌كه‌یدا و واده‌كات ته‌ركیزى كه‌متر بێت. له‌وه‌یش خراپتر ئه‌وه‌یه‌ مێشك ده‌گۆڕێت بۆ ده‌فرێكى به‌تاڵ، ئه‌مه‌یش به‌ مانایه‌كى تر واتاى ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت كه‌ توێژینه‌وه‌كه‌ نه‌یویستووه‌ برینه‌كه‌مان بكولێنێته‌وه‌ و پێمان بڵێت بوونى مۆبایلى زیره‌ك به‌به‌رده‌وامى له‌لامان، ده‌مانكاته‌ كه‌سێكى (گه‌مژه‌).
 
ماوه‌یه‌كه‌ له‌به‌رخۆمه‌وه‌ ده‌پرسم "ئاخۆ ته‌كنۆلۆژیا ژیانى بۆ ئاسان كردووین یان ئاڵۆزى كردووه‌؟". له‌ خوێندنه‌وه‌ى چه‌ندین وتارى پزیشكانى ده‌روونى و پسپۆرانى ئه‌م بواره‌، گه‌یشتوومه‌ته‌ ئه‌وه‌ى كه‌ راسته‌ ته‌كنۆلۆژیا زۆر یارمه‌تیمان ده‌دات له‌ چاره‌سه‌ركردنى كێشه‌ و گرفتى ژیاندا، به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا له‌ زیره‌كیمان ده‌گرێته‌وه‌ چونكه‌ به‌ به‌رده‌وامى و له‌ هه‌موو رووه‌كانه‌وه‌ پشتى پێده‌به‌ستین و په‌ناى بۆ ده‌به‌ین. بۆ نموونه‌ له‌ گه‌شتكردندا، ته‌كنۆلۆژیا ئاسانكاریى زۆرى بۆ كردووین و ته‌نیا به‌ په‌نجه‌نان به‌ دوگمه‌یه‌كدا ده‌توانیت ویستراوى خۆت بدۆزیته‌وه‌ له‌نێوان هه‌زاران شوێن و ئۆتێل و چێشتخانه‌ و كۆمپانیاى فڕۆكه‌وانى و...هتد-دا. 

له‌ ئۆتۆمبێلدا ده‌نگى ئه‌و ژنه‌ نادیاره‌ى كه‌ فه‌رمانمان ده‌داتێ تا به‌ده‌سته‌ راست و ده‌سته‌ چه‌پدا بڕۆین و ده‌مانبات و ده‌مانهێنێت ئێمه‌یش وه‌ك كه‌سێكى نابینا دواى ده‌كه‌وین، به‌جۆرێك كه‌ هه‌موو لۆژیكێكى تێدا ون ده‌بێت و ده‌بینه‌ مرۆئامێر/رۆبۆتێك ته‌نیا ئه‌وه‌ جێبه‌جێ ده‌كه‌ین كه‌ پێمان ده‌ڵێت و ده‌یبیستین، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌نگه‌ ئه‌لیكترۆنیه‌ به‌ره‌و كه‌نارى تیاچوونیش ئاراسته‌مان بكات هه‌ر بڕواى پێده‌كه‌ین و به‌دوایدا ملده‌نێین.

مه‌ترسیه‌كه‌ى ژیانمان له‌وه‌دایه‌ كه‌ ته‌كنۆلۆژیا به‌ شێوه‌یه‌كى خێرا پێشده‌كه‌وێت و په‌ره‌ده‌ستێنێت. جاران ده‌كرا نه‌وه‌ى شه‌سته‌كان و حه‌فتاكان و هه‌شتاكان له‌یه‌كتر جودا بكرایه‌ته‌وه‌، به‌ڵام له‌ نه‌وه‌ده‌كانه‌وه‌ وایلێهاتووه‌ هه‌ر ساڵه‌ یاخود كه‌متریش، نه‌وه‌یه‌كى نوێ دێته‌ئاراوه‌. ئێستا ئه‌وه‌ى له‌ سه‌ره‌تاى بیست ساڵاندایه‌، به‌پێى رۆژژمێرى ته‌كنۆلۆژى و چه‌مكه‌ نوێكه‌ى، له‌ ریزى پیره‌كاندایه‌، چونكه‌ بیست ساڵه‌ییه‌كه‌ له‌ سه‌ره‌تاى ته‌مه‌نییه‌وه‌ ئامرازه‌كانى په‌یوه‌ندییه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كانى نه‌بینیووه‌ و گیریخواردووه‌ به‌ده‌ست فێربوون و هه‌ڵكردن و خۆگونجانى له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچوونه‌ ته‌كنۆلۆژیه‌كه‌دا كه‌ ئه‌ربابه‌كانى-كه‌سه‌ زیره‌ك و شاره‌زاكانى- منداڵانى ته‌مه‌ن چوار ساڵه‌ن، ئه‌وانه‌ى به‌ باشى و به‌ لێهاتووییه‌وه‌ به‌رهه‌مه‌كانى ئه‌لیكترۆنى به‌كاردێنن و تێیدا له‌ كه‌سوكاره‌كانیان  لێوه‌شاوه‌تر و زیره‌كترن.

گه‌وره‌ترین مه‌ترسیى ئه‌م بابه‌ته‌یش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ به‌شێوه‌یه‌كى ترسناك پشتمان به‌ ته‌كنۆلۆژیا به‌ستووه‌. ئایا بیرت له‌خۆت كردووه‌ته‌وه‌ كه‌ مۆبایله‌ زیره‌كه‌كه‌تت پێ نه‌بێت؟ جارێك له‌جاران كه‌ چوویت بۆ سه‌ر كاره‌كه‌ت مۆبایله‌كه‌ت له‌ ماڵه‌وه‌ له‌بیرچووه‌، دڵنیام هه‌ر به‌هه‌مان رێگه‌دا گه‌ڕاویته‌ته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ چونكه‌ پێویستیت به‌ مۆبایله‌كه‌ت ئه‌وه‌نده‌ زۆر و پێویسته‌ كه‌ به‌رگه‌ى دووركه‌وتنه‌وه‌ى ناگریت و عه‌شق و خۆشه‌ویستیت بۆى وه‌ك عه‌شقه‌كه‌ى رۆمیۆ بۆ جولیێت-ه‌. 

هۆكارى په‌یوه‌ستبوونیشمان به‌ ته‌كنۆلۆژیاوه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ سه‌ركه‌وتن و زاڵبوونى به‌سه‌ر زیهن و عه‌قڵ و زیره‌كیماندا. جاران ژماره‌ ته‌له‌فۆنى پووره‌كان و مامه‌كان و خاڵه‌كان و كه‌سوكار و هاوڕێكانمم له‌به‌ربوون، كه‌چى ئێستا ئه‌گه‌ر ژماره‌ى مۆبایله‌كه‌ى خۆتت له‌به‌ر بێت ئه‌وا (تاجى پاشایه‌تیى زیره‌كیى جیهان)ت ده‌خرێته‌ سه‌ر.

توێژینه‌وه‌كانیش ئه‌وه‌یان سه‌لمادووه‌ كه‌ زیره‌كیى مرۆڤ تووشى كاریگه‌ریى خراپ بووه‌ به‌هۆى پێشكه‌وتنى ته‌كنۆلۆژیا و به‌زاندنى سات به‌ساتى ژیانمان، چونكه‌ له‌ خۆمان زیره‌كتره‌ و مه‌ترسیه‌كه‌ى له‌وه‌دایه‌ ئێمه‌ شتێك به‌كاردێنین كه‌ له‌ ژوور زیره‌كیى خۆمانه‌وه‌یه‌، به‌ ته‌واوه‌تى وه‌ك ئه‌وه‌ى یاریى به‌ بۆمبێكى ته‌وقیتكراو بكه‌یت كه‌ هه‌ر چركه‌یه‌ك بێت له‌ناو ده‌ستتدا ده‌ته‌قێته‌وه‌ به‌بێ ئاگاداركردنه‌وه‌یه‌كى پێشوه‌خته‌ت.

هه‌ر پارچه‌ و به‌شێكى ژیانمان ته‌ركیزى خستووه‌ته‌ سه‌ر ته‌كنۆلۆژیا و كێشه‌كه‌یش له‌وه‌دایه‌ جێگره‌وه‌ و ئه‌ڵته‌ناتیڤێكمان بۆى نییه‌. چه‌ندین كایه‌ و بوارى ژیان هه‌ن كه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ر رووداوێكى له‌ناكاو له‌و ته‌كنۆلۆژیایه‌دا رووبدات كه‌ تێیدا به‌كارده‌هێنرێت، هه‌موو كاروباره‌كان تووشى ئیفلیجى ده‌كات و رایانده‌گرێت. نموونه‌ى ئه‌مه‌یش وه‌ك ئه‌و گرفته‌ى له‌ كۆمپیوته‌ره‌كانى فڕۆكه‌خانه‌ى هیسرۆ، دووه‌م قه‌ره‌باڵغترین فڕۆكه‌خانه‌ى جیهان، روویدا و به‌هۆیه‌وه‌ په‌یوه‌ندیى نه‌فه‌ره‌كان پچڕا و بۆ ماوه‌ى زیاتر له‌ دوو رۆژ گه‌شته‌كانى فڕۆكه‌وانى شڵه‌ژان وتێكچوون.

بۆ ئه‌وه‌یش كه‌ سته‌م و گوناهـ به‌رامبه‌ر ته‌كنۆلۆژیا نه‌كه‌م و واده‌رنه‌كه‌وم كه‌ له‌ دژیم، ده‌ڵێم ژیانى زۆر بۆ ئاسان كردووین و وایكردووه‌ زانیارییه‌كان له‌ ئانوسات و به‌خێرایى بروسكه‌ پێمان بگه‌ن و عه‌قڵى والێكردووین كه‌ پێش خۆى بكه‌وێت له‌ فێربوونى به‌شه‌ هه‌میشه‌ تازه‌بووه‌وه‌كانیدا، ئه‌مه‌یش وه‌ك تروسكاییه‌كى ئومێد وایه‌ و دڵنیاییمان ده‌داتێ و پێمانده‌ڵێت "هێشتا گه‌مژه‌ى ته‌واوه‌تى نین".

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure