جەژنی حكومەت!!

بۆچوون / بیروڕا :: 20/08/2018

نووسینی: عەلی حسێن
سەرچاوە: ئەلمەدا
وەرگێڕان: لوقمان محەمەد رەشید

چەند ساڵێكە هەر كتێبێكم دەربارەی ژاپۆن بكەوێتە بەردەست دەیخوێنمەوە و ئەدەبی ژاپۆنی سەرسامی كردووم، هەر لە كەواباتا و جوانكیلە نووستووەكان-یەوە بۆ كینزابورۆ ئۆی و میشیما و دانپێدانانەكان، هەتا دەگاتە ئیشیگورۆ و موراكامی. منیش وەك زۆربەی ئەو خەڵكە وامدەزانی كە ژاپۆن تەنیا لە بەدەستهێنانی خەڵاتی نۆبڵ-ی ئادابدا سەركەوتووە كەچی لە ساڵی 1949 وە هەتا ساڵی رابردوو 28 خەڵاتی لە بوارەكانی فیزیا و كیمیا و پزیشكیدا بردووەتەوە. ئەوان گەلێكن بە پیتی سەیر دەنووسن بەڵام شتێكمان پێشكەش دەكەن كە ژیانمان بۆ ئاسان دەكات. 


دوای ئەوەی ژاپۆن جەنگی ساڵی 1945 ی دۆڕاند ئیتر ئەم گەلە شكستخواردوو و برسییە بڕیاریدا دووبارە كارگەكان و ماڵەكان و شەقامەكان دروست بكاتەوە و دروشمەكەیشی بریتی بوو لە "كاركردن تا مردن". ئێستا پەرلەمانی ژاپۆن كێشەی ئەوەی هەیە كە قەناعەت بە گەلی وڵاتەكە بكات بۆ ئەوەی كاتژمێرەكانی كاركردن كەم بكاتەوە.
  
دەوڵەتانێك هەن لەژێر داروپەردووی خۆیانەوە هەڵدەستنەوە و دەبنە دەوڵەمەندترین ئابورییەكان و دەكەونە خۆشگوزەرانی و دادوەریی كۆمەڵایەتیەوە، دەوڵەتانێكیش هەن دەگۆڕێن بۆ كەمپ و خێوەتگەی پەنابەر و ئاوارەكان و ژمارەی زۆری خۆشی و شادمانی پشووەكان كە حكومەتەكەی پێوایە گەلەكەی پێی دڵخۆش و بەختەوەر دەبێت، ئەو گەلەی كە گیرۆدەی دروشمی "بێكاریی هەتا مردن"یش بووەتەوە. ژمارە خۆشەكان پێمان دەڵێن كە رێژەی بێكاری لەنێو لاواندا لەسەدا چل-ی تێپەڕاندووە.
 
كاتێك رۆژنامەی نیویۆرك تایمز پرسیاری مەبەست و ناوەرۆكی رۆمان و حیكایەتە سەرسوڕهێنەكانی لە هاروكی موراكامی ئەدیبی ژاپۆنی دەكات، بە زەردەخەیەكەوە دەڵێت "من هۆشداریی دەدەم لە كۆمەڵگەیەك كە تێدا كاری دڵسۆزانە و پاك بەها و نرخێكی نییە".
 
ئێمە گەورەم، هێشتایش چاوەڕێی ئەو فەرمانانەین كە لە ژوورە تاریكەكانەوە دەردەكرێن، ئەوانەی كە هەموو بەیانییەك داوای راوێژ و ئامۆژگاریی لە تاران و رێنمایی لە ئەردۆغان دەكەن، هەرچی هاووڵاتیی عێراقییشە ئەوە حكومەت بە سوپاسەوە كتێبەكەی فەیلەسوفی ئینگلیز بێرتراند روسێڵ (لەستایشی تەمبەڵیدا)ی بەسەردا دابەش دەكات. چونكە تەمبەڵی لە وڵاتی دوو رووباردا فەلسەفەیەكی تایبەتە. حكومەتیش، تاران نایەوێت پێكبهێنرێت هەتا سوێندی دڵسۆزی و لایەنگریی بۆ دراوسێ‌ ئازیزەكەی نەخوات. فەلسەفەكەیش: ئەو گەشتە گەشتیارییانەی سەركۆمار بۆ چێژ و خۆشیی دەیانكات لەگەڵ دەستە راوێژكاریەكەی كە پێكهاتووە لە كچەكانی و هاوسەرەكانیان و براكانی و هاوسەرەكانیان، فەرمانبەری فەرمانگەكانی دەوڵەت كە لەو باوەڕەدان خزمەتكردنی هاووڵاتی "پیسە و كاری شەیتانە"، بڕیارەكانی چاكسازیكردن كە عەبادی پێش چوار ساڵ لەمەوبەر دەریكردن و بوونە زنجیرەیەكی كۆمیدی، ئەو پشوو-انەی كە عەبادی بە راست و بە چەپ-دا دەیدات و دواترینیان فەتوای ئەوەی كە جەژن شەش رۆژە نەك چوار، چونكە كار و بەرهەم بەشی بەردەوامیی ژیان ناكەن، لەبەر ئەوەیشە كاربەدەستێكی گەورەمان لێ‌ راستبووەتەوە بۆ ئەوەی دڵنیامان بكات كە لە ماڵ دەرنەچین، چونكە سەردەم سەردەمی حەوانەوە و پاڵدانەوەیە و ئینجایش بیركردنەوە لە كار و كاركردن ئەوپەڕی پووچییەتی و سەرەتای هەرەس و داڕووخانی ئەم وڵاتە "ئیماندار"ەیە.   

created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

بەپەلە