نەمانی سوڕی مانگانە لەم کاتەدا، نەخۆشییە یاخود بۆماوەیی ؟

تەندروستی :: 7 رۆژ پێش ئێستا‌ :: 1589‌ جار بینراوە
dwarozh


دواڕۆژ

 

هەمیشە لەتەمەنی چل و پەنجاكاندا ماوەی سووڕی مانگانە لەژناندا كۆتایی دێت، بەڵام لەچەند حاڵەتێكی دەگمەندا  زووتر ماوەكە كۆتایی دێت كە هەندێك لە تەمەنی بیست و سییەكاندا روودەدات.

 
دكتۆرە بالین باتور پزیشكی پسپۆڕی ژنان دەڵێت:" ئەگەر ماوەی سووڕی مانگانە پێش تەمەنی چلەكان رووبدات پێی دەوترێت لاوازی هێلكەدان".

كێن ئەو ژنانەی تووشی لاوازی هێلكەدان دەبن؟ 
لەقۆناغی كۆتایی هاتنی سووڕی مانگانە بەهەرم هێنانی ئاستی هۆرمۆنی ئیسترۆجین كەم دەبێتەوە و دەبێتە هۆی درووست نەبوونی هێلكەی مانگانە و دواتر و لەگەڵ تێپەڕبوونی کات دەبێتە هۆی كۆتایی هاتنی ماوەی سووڕی مانگانە.

 

هەندێك هۆكار دەبنە هۆی كۆتایی هاتنی پێش وەختی سووڕی مانگانە لەهەندێك ژندا لەوانە:
-  نەخۆشییەكانی بەرگری 
- نەخۆشی بۆ ماوەیی وەك كرۆمۆسوم ئێكس 
- لابردنی منداڵدان بە نەشتەرگەری
- هەوكردنی ڤایرۆسی 
- چارەسەرەكانی شێرپەنجە وەك چارەسەری كیمیایی و تیشك 
- مێژووی خێزانی لە لاوازی هێلكەدان 
 نیشانەكانی لاوازی هێلكەدان چییە؟
ئەو ژنانەی ئەم حاڵەتەیان هەیە سووڕی مانگانەیان رێكخراو نییە و نیشانەكانی كۆتایی هاتنی ماوەی سووڕی مانگانەیان تێدا دەردەكەوێت وەك هەست كردن بە گەرمی و وشكی ئەندامی زاوزێ‌ و مۆراڵیان دەگۆڕێت و كاتی سووڕی مانگانەیان دەگۆڕێت بەڵام هەندێك ژن هەیە بەو قۆناغانەدا تێناپەڕێت و ماوەی سووڕی مانگانەیان كۆتایی دێت بەڵام هەرچۆنێك بێت دكتۆرە باتور دەڵێت:" پێویستە سەردانی پسپۆری تایبەت بكرێت بۆ ئەوەی پشكنینی تایبەتیان بۆ بكرێت و پزیشك لە ئاستی هۆرمۆنی  ئیستروجین و بەتایبەت ئیسترادیوڵ دڵنیابێت كە یەكێكە لە هۆرمۆنەكانی درووستكردنی هێلكە و هۆرمۆنێكی پێویستە و هێلكەدان پێویستی پێیەتی بۆ ئەوەی بە شێوەیەكی سرووشتی كار بكات".
هەروەها پزیشك پێویستە چەند پشكنینی تر بۆ ئەو ژنانە ئەنجام بدات كە تایبەتە بە تێكچوونی كرۆمۆسومات.
چۆن چارەسەر دەكرێت؟ 

چارەسەری هۆرمۆنی جێگرەوە كە زۆربەی كات ژنان پەنای بۆ دەبەن  رێگە بە لەش دەدات رێژەی سرووشتی ئەو هۆرمۆنانە درووست بكات كە تاڕادەیەك دەبێتە هۆی كەم كردنەوەی نیشانەكانی كۆتایی هاتنی ماوەی سوڕی مانگانە.
هۆرمۆنەكانی كۆئەندامی زاوزێ‌ دەبێتە هۆی باشتر كردنی تەندروستی مێشك و ئێسك و دڵ  و بەشەكانی تری لەش بۆیە لەكاتی نەبوونی ئەو هۆرمۆنانە بەشێوەیەكی سرووشتی ژنان تووشی كێشەی تەندروستی دەبن. 
نەبوونی ئەو هۆرمۆنانەی مرۆڤ تووشی كێشەی تەندرووستی دەكەن لەوانە:
ئێسكە نەرمە 
تێكچوونی كۆئەندامی دەمار 
نەخۆشیەكانی دڵ 
 لاوازی هێلكەدان لەسەر مناڵبوون و ژیانی رۆژانە.
دكتۆرە باتور دەڵێت ئەو ژنانەی تووشی ئەم حاڵەتە دەبنەوە  پێویستە پشكنین بۆ هێلكەدان و هێلكەكانیان بكرێت وەك هەر ژنێكی تری ئاسایی بەڵام بەشێوەیەكی چڕتر  بۆ ئەوەی هەلی منداڵبونیان هەبێت.
هەرچەندە ئەو حاڵەتە بەشێوەیەكی گشتی كاریگەری بۆسەر تەندرووستی هەیە بەڵام  ئاستەنگی زۆریش درووست ناكات لەژیانی رۆژانەی ئەو ژنانەدا  ئەگەر چەند رێگەیەك بۆ چارەسەر بگیرێتە بەر,  بۆیە پزیشكان لەم حاڵەتەدا داوا دەكەن كە نەخۆشەكانی ئەم نەخۆشیە كالیسیوم بخۆن و لە رێژەی ڤیتامین دی دڵنیابن و پشكنینی ئێسك بكەن و دەبێت بەردەوام وەرزش بكەن بۆ ئەوەی بەدووربن لە نەخۆشیەكانی دڵ و خوێنبەرەكان و گۆڕانكارییەكانی توانای زانین و هۆشیاری.
جیاوازی نێوان  كۆتایی هاتنی پێش وەختەی سوڕی مانگانە و لاوازی هێلكەدان:
كاتێك ماوەی سووڕی مانگانە لە نێوان تەمەنی 40 بۆ 45 ساڵی دەبێت پێی دەوترێت كۆتایی پێش وەخت و ئەمەش حاڵەتێكی بەربڵاوە لەگەڵ ئەوەشدا دكتۆرە باور ئامۆژگاری ژنان دەكات ئەگەر ئەم حاڵەتەیان تووش بوو سەردانی پزیشك بكەن.

 

پێداچوونەوە: پەری



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure