كەی پەرلەمانی توركیا دامەزرایەوە؟

هەواڵ / که‌لتور :: 24/04/2019‌ :: 92‌ جار بینراوە

دواڕۆژ


دامەزراندنی یەكەم پەرلەمان لە مێژووی سیاسی توركیادا دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی عوسمانییەكان و بەدیاریكراوییش لە 19ی ئازاری ساڵی 1877 دامەزراوە كە لە دوو بەشی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی ئەعیان/ پیاوماقووڵان پێكهاتبوو.

ئەو پەرلەمانە، هەتا شكستی ئۆردووی عوسمانییەكان لە جەنگی یەكەمی جیهانی و داگیركردنی ئەستانبوڵ لە 11ی نیسانی 1920دا، چەند جارێك (داخراوە و كراوەتەوە)، بەڵام لەو رۆژەدا بە فەرمیی داخرا.

لەمیانەی شەڕی بەرگریی عوسمانییەكان لە دژی داگیركاریی دەوڵەتانی سەركەوتووی جەنگی یەكەمی جیهانی، بەهەوڵی تایبەتی مستەفا كەمال ئەتاتورك (1881-1938)، پەرلەمانی تازە لەژێر ناوی (ئەنجومەنی گەورەی ئوممەی توركیا) لە رۆژی هەینی 23ی نیسانی 1920 دامەزرا و یەكەم كۆبوونەوەی دوای نوێژی هەینیی هەمان رۆژ لە مزگەوتی حاجی بەیرەم لە ئەنقەرە ئەنجامدا.

بەهۆی بارودۆخ و هەلومەرجی ئاڵۆزی ئەو كاتەوە، لەكۆی 324 ئەندام تەنیا 115 ئەندام بەشداریی یەكەم كۆبوونەوەی ئەنجومەنەكەیان كرد كە بەسەرۆكایەتی (سەید شەریف) بەتەمەنترین پەرلەمانتاری ئامادەبوو، بەڕێوەبرا.

لە كۆبوونەوەی دووەمدا كە رۆژی دواتر، واتا 24ی نیسانی 1920 دا ئەنجامدرا، مستەفا كەمال ئەتاتورك بەسەرۆكی پەرلەمانەكە هەڵبژێردرا و ئیتر لەو پۆستەدا بوو هەتا دەوڵەتی تازەی توركیا، وەك كۆمارێك دامەزرا و لە 29ی تشرینی یەكەمی 1923دا هەرخۆی بووە سەركۆماری دەوڵەتە تازە دامەزراوەكە.

لەو ساڵەوەی كە (ئەنجومەنی گەورەی ئوممەی توركیا) دامەزراوە، ساڵانە دەوڵەتی توركیا لە 23ی نیسان-دا یادی دەكاتەوە و كردوویەتی بە جەژنی نیشتمانیی.

 

بڵاکردنەوە: ئیحسانی مەلا فوئاد



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure