"دووركەوتنەوە لەبەرهەمە خۆماڵییەكان نەخۆشییەكانی مرۆڤی زیادكردووە"

هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 2 هەفتە ‌ :: 291‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، عەلی حەمەسەعید
شارەزایانی بواری خۆراك، بەروبوومە خۆماڵییەكان و هاووڵاتیان بە گرنگییەوە باس لە بەكارهێنانی بەرهەمە كشتوكاڵییە خۆماڵییەكان دەكەن لە چەندین رووی جیاوازەوە، پزیشكێكی بواری رووەكناسیش پێیوایە: دووركەتنەوە لە بەكارهێنانی بەرهەمە خۆماڵییەكان جەستەی مرۆڤەكانی تێكداوە و رێژەی نەخۆشییەكانی زیادكردووە.


بەرارود بە ڕابردوو لە ئێستادا بەرهەمە خۆماڵییەكان وەك پێوست بەكارناهێنرێن، ئەوەش بەهۆی ئەوەی لەبازاڕەكاندا ڕێژەیەكی كەم بەرهەمی خۆماڵی دەبینرێت، بەشێكی زۆری پێداویستی هاووڵاتیان لە دەرەوە هاوردە دەكرێت و تێكەڵ بەمادە كییماییەكان كراوە.

ئەنوەر مستەفا، یەكێك لە هاووڵاتیانی هەڵەبجە لەبارەی گرنگی بەرهەمە خۆماڵییەكانەوە بە دواڕۆژی راگەیاند: گومانی تێدانییە كە تاقیكردنەوە پزیشكییەكان و ئەزموونی رابردوومان ئەوەی سەلماندووە كە بەكارهێنانی بەرهەمی كشتوكاڵی و خۆراكی خۆماڵی ئێجگار بە سوودن وەك لەو بەرهەمە دەستكردانەی بەماددە كیمیاییەكان دروستدەكرێن و دەخرێنە بازاڕەكانەوە، بەڵام ئەوەی جێگەی تێبینییە لەئێستادا خستنەڕووی بەرهەمە خۆماڵییەكان كەمیكردووە.

ئاماژەی بەوەشكرد: كەمیی بەرهەمە خۆماڵییەكان لە ئێستادا چەند هۆكارێكی تایبەت بەخۆی هەیە كە گرنگترینیان ئەوەیە ڕێژەی دانیشتوان زۆر بووە و ئەو بەرهەمە خۆماڵییەی هەیە لەوانەیە بەشی هەموو دانیشتوان نەكات، بەڵام ئەمە ناكاتە ئەوەی بەتەواوی لە بەكارهێنانی بەرهەمە خۆماڵییەكان دووربكەوینەوە، بەڵكو ئەگەر بەشێكی كەمیش بێت لە پێداویستییەكانی ڕۆژانەمان ئەوا دەبێت بەرهەمە خۆماڵییەكان بەكاربهێنین بۆ ئەوەی جۆرێك لە هاوسەنگی بەهای خۆراكی لە جەستەدا دروستبكەین.

بورهان شێخ عیزەدین، ئەندازیاری كشتوكاڵی و شارەزا لەبواری كشتوكاڵ و رووەكناسی، بۆ دواڕۆژی روونكردەوە: بەداخەوە كە لە ئێستادا وەك پێویست گرنگی بە بەرهەمە خۆماڵییەكان نادرێت لەكاتێكدا لە رابردوودا بەشێكی هەرە زۆری پێداوستی رۆژانەی هاووڵاتیان بەرهەمی خۆماڵی بووە، لەو سەردەمەشدا بەراورد بە ئێستا ڕێژەی نەخۆشییەكان كەمتربوون، بەڵام لە ئێستادا خەریكە كشتوكاڵكردن و بەرهەمهێنانی بەروبوومە كشتوكاڵییەكانیش ڕەنگی سروشتی خۆیان لەدەستدەدەن.

ئەوەشی خستەڕوو: ئەو بەرهەمانەی بەشێوەیەكی خۆماڵی دێنە بوون، ئەو پێكهاتانەی تیایاندایە بەشێوەیەكی سروشتی گەشە دەكەن و زیانێكی ئەوتۆ بە مرۆڤ ناگەیەنن، بەڵام ئێستا بەهۆی زۆربوونی ڕێژەی دانیشتوان و بەشنەكردنی بەرهەمە خۆماڵییەكان، جوتیارانیش پەنایان بۆ بەرهەمهێنانی خۆراك بەشێوەی خانووی پلاستیكی و بەكارهێنانی پەینی كیمیایی بردووە كە ئەوەش تاڕادەیەكی زۆر سروشت و پێكهاتەی بەرهەمەكانی گۆڕیوە هەر ئەوەش وایكردووە لەڕووی تام و چێژەوە زۆر جیاوازبن لە بەرهەمە خۆماڵییە سروشتییەكان.

هەڵگورد عەلی، خاوەن بڕوانامەی دكتۆرا لە زانستی خۆراك لە زانكۆی پزیشكی تاران، بە دواڕۆژی ڕاگەیاند: زۆرێك لە كێشە تەندروستییەكانی مرۆڤ و سەرهەڵدانی چەندین نەخۆشی جۆراوجۆر لە جەستەی مرۆڤدا سەرچاوەكەی بۆ بەكارهێنانی خۆراكی ناتەندروست دەگەڕێتەوە، چونكە ئەگەر بەراوردێكی خێرا بكەین لەڕووی جەستە و تەمەن و تەندروستی مرۆڤەوە لە ئێستا و رابردوودا كە بەرهەمە خۆماڵییەكان بە ڕێژەیەكی زۆر بەكاردەهێنران، ئەوا جیاوازی زۆر گەورەمان دەستدەكەوێت، چونكە لە ڕابردوودا خەڵكی بەشێوەیەكی سروشتی ژیاون و بەرهەمی سروشتیشی بەكارهێناوە نەخۆشییەكان زۆركەمبون و جەستەی مرۆڤ زۆر ڕێك و تەمەنیش لە ئاستێكی باڵادا بووە، بەڵام ئێستا دۆخەكە پێچەوانە بوەتەوە.

ئاماژەی بەوەشكرد: بەدەر لەوەی كە خۆراكەكانمان لە ئێستادا بەشێكی هەرە زۆری خۆراكی ناسروشتین لە هەمان كاتیشدا كاتێك نەخۆش دەكەوین هەر بە دەرمانی ناسروشتی چارەسەر دەكرێین، لە كاتێكدا دەكرێت جارێكی تر بگەڕێینەوە بۆ سروشت و هەم لەڕووی خۆراكەوە سود وەربگرین هەمیش لەڕووی چارەسەرە سروشتییەكانەوە، چونكە ئەنجامی ئەو چارەسەرییانەی لە ڕووەكە سروشتیەكانەوە دەستمان كەوتوون زۆر جێگای دڵخۆشین.

پێداچوونەوە: ئارام غەفور



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure