خاشقچی و نۆ پرسیار

هەواڵ / ڕاپۆرت :: 14/10/2018‌ :: 901‌ جار بینراوە

تاگ :: جیهان

دواڕۆژ
دیارنەمانی رۆژنامەنووسی بەناوبانگی سعودی، جەمال خاشقچی پاش ئەوەی چووە ناو كونسوڵخانەی سعودیە لە شاری ئیستەنبوڵی توركیا، ماوەی دوانزە رۆژە جەنجاڵییەكی گەورەی لە میدیاكانی جیهاندا دروستكردووە و چەندین پرسیاری گرنگی وروژاندووە كە مایەی سەرئێشەیەكی گەورەن بۆ توركیا و لەهەمانكاتدا حكومەتی ریازی خستووەتە ژێر رەخنە و تۆمەتباركردنێكی زۆرەوە. تۆڕی دەنگوباسی دۆیچەڤیلە سەبارەت بەم رووداوە ترسناكە 9 پرسیاری گرنگی كردووەتە تەوەری راپۆرتێكی گرنگ. پرسیارەكان ئەمانەن:

1- بۆچی ئیستەنبوڵ؟

رۆژی سێشەممەی رابوردووتر خاڵی وەرچەرخان بوو لە ژیانی جەمال خاشقچییدا كە بۆ تەواوكردنی مامەڵەیەكی ئیداری چووە كونسوڵخانەی سعودیە لە شاری ئیستەنبوڵ. ئیتر لەوكاتەوە دیارنەماوە. خاشقچی خۆی ئامادەدەكرد بۆ هاوسەرگیریكردن لەگەڵ خەدیجە چەنگیزدا و بۆ ئەمەش ناچار بوو كە تەڵاقنامە لە هاوسەری پێشووی بەدەست بهێنێت.

كونسوڵخانەی سعودیە لە واشنگتۆن ئامادە نەبوو ئەو بەڵگەنامەیەی بداتێ‌ لەكاتێكدا كە خاشقچی ئیقامەی ئەمریكای هەبووە. ئەو كونسوڵخانەیە داوای لە خاشقچی كردبوو كە بچێت سەردانی كونسوڵخانەی سعودیە بكات لە شاری ئیستەنبوڵ. ئەمەش كۆمەڵێك پرسیاری دروست كردووە كە بۆچی ئیستەنبوڵ؟


2- بۆچی جەمال خاشقچی؟

ناوبراو كە تەمەنی (59) ساڵە رۆژنامەنووسێكی دێرینە و پێشتر راوێژكاری دەوڵەتی سعودیە بووە. بەڵام ساڵێك زیاترە لە ئەمریكا دەژی و لەوكاتەوە بەردەوام رەخنە لە سیاسەتەكانی محەممەد بن سەلمانی جێنشین دەگرێت. ئەو لە رۆژنامەی واشنگتۆن پۆست ستووننوسێكی بەردەوام بووە و رەخنەی لە كار و سیاسەتەكانی سعودیە گرتووە.

3- پانزە لێپرسراوی ئەمنیی سعودیە بۆچی هاتنە ئیستەنبوڵ؟

رۆژنامەی (صەباح)ی سەر بە دەوڵەتی توركیا وێنە و وردەكاری پانزە هاووڵاتی سعودی بڵاوكردووەتەوە و نووسیوێتی كە ئەمانە لە رێگەی فڕۆكەخانەی ئەتاتوركەوە و بە دوو فڕۆكەی جیاواز گەیشتوونەتە ئیستەنبوڵ. رێك لە رۆژی 2ی ئۆكتۆبەردا. رۆژنامەكە دەڵێ‌ پاش ئەوەی ئەم پانزە كەسە چوونەتە كونسوڵخانەی سعودی، لە ماوەیەكی كەمدا و بە چوار قۆناغی جیاواز هەر هەمان رۆژ توركیایان بەجێ‌ هێشتووە.

راپۆرتە رۆژنامەوانییەكان دەریدەخەن كە ئەم پانزە كەسە لە دوو ئوتێلی نزیك كونسوڵخانەكە دابەزیبون.

یەكێك لەو پانزە كەسە پزیشكی پسپۆڕی دادوەری پزیشكییە و ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەری كۆمەڵەی پزیشكانی دادوەری سعودییەیە.

4- مەتەڵی ئوتومبێلە خۆڵەمێشییەكە

دەزگا ئیعلامییەكانی توركیا باسی رۆڵی ئوتومبێلێكی خۆڵەمێشی جام تاریك دەكەن كە نزیكەی دوو كاتژمێر پاش ئەوەی جەمال خاشقچی چووەتە كونسوڵخانەكە، ئەو بینایەی جێ‌هێشتووە و بەرەو شوێنێكی نادیار رۆشتووە. دەزگاكان دەڵێن رێ‌ی تێ‌دەچێت ئوتومبیلەكە جەنازەی رۆژنامەنووسە سعودییەكەی هەڵگرتبێ‌ كە پاش كوشتن شێوێندراوە.

5- بۆچی سعودیە تائێستا بەڵێنەكانی خۆی نەبردووەتە سەر دەربارەی پشكنینی كونسوڵخانەكە و ماڵی خودی كونسوڵ.

6- بۆچی دەوڵەتی توركیا ئەنجامی لێكۆڵینەوەكان راناگەیەنێت؟

7- ئایا سی ئای ئەی ئاگاداری ئەم رووداوە بووە؟

رۆژنامەی واشنگتۆن پۆست نووسیوێتی كە دەزگای سی ئای ئەی زانیاری تەواوی لابووە كە كاربەدەستانی سعودیە ویستویانە بەشێوەیەك لە شێوەكان جەمال خاشقچی دەستگیر بكەن، ئەمە لەكاتێكدایە بەپێ‌ی یاساكانی ئەمریكا پێویست بوو سی ئای ئەی بە فەڕمی جەمال خاشقچی ئاگادار بكردایەتەوە لەم مەسەلەیە.

8- چۆنێتی كوشتنی خاشقچی و شوێنی شاردنەوەی تەرمەكەی

كاربەدەستانی سعودی جەخت دەكەنەوە كە خاشقچی پاش ئەوەی لە كونسوڵخانەكە چووەتە دەرەوە فڕێنراوە، بەڵام زانیارییەكانی تر دەڵێن لەناو كونسوڵخانەدا كوژراوە و تەرمەكەی براوەتە دەرەوە. رۆژنامەی نیویۆرك تایمز دەڵێت دوو كاتژمێر پاش ئەوەی خاشقچی چووەتە كونسوڵخانەكە كوژراوە و لاشەكەی بە مشار پارچە پارچە كراوە.

9- ئایا لایەنی دیكە بەشدار بوون لەم مەسەلەیەدا؟

رۆژنامەكانی سعودییە بە راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ ئێران و قەتەر لەم مەسەلەیەدا تۆمەتبار دەكەن. 

لەلایەكی ترەوە وڵاتانی ئیمارات و میسریش هاتوونەتە ناو مەسەلەكەوە و هەردووكیان بە دابینكردنی فڕۆكە هاوكارییان كردووە لە گواستنەوەی تیمی ئیعدامكردنەكەدا. ئەمەش بەدوور نازانرێ‌، چونكە جگە لەوەی ئەم دوو وڵاتە پەیوەندی زۆر پتەویان بە سعودیەوە هەیە، هەردووكیشیان دوژمنی سەرسەختی ئیخوان موسلمینن كە گومان دەكرێ‌ خاشقچی سەر بەو رێكخراوە بێت.



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure