لەم سەرمایەدا نەوت فریای هاوڵاتی نەکەوت

هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 2 هەفتە ‌ :: 182‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، ڕاپۆرتی سەنگین سیامەند

سێ ساڵە حکومەتی هەرێمی کوردستان بەتەواوەتی نەوتی سپی بە هاووڵاتیان نەداوە، تەنیا بڕێکی کەم بۆ ناوچە شاخاوییەکان دابەشکراوە.


لە بەرواری 1/1/2016 حکومەتی هەرێمی کوردستان پاڵپشتی دارایی بۆ دابینکردنی نەوتی سپی ماڵان بڕیوە و ئەو بڕەی بۆ پێویستی نەوتی سپی دابین دەکرا هەناردە دەکرێت و دەفرۆشرێتەوە بەمەبەستی زیادکردنی داهات.


بەپێی داتاکانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، هەرێمی کوردستان ساڵانە بۆ دابەشکردنی یەک بەرمیل نەوت پێویستی بە 300 ملیۆن لیتر نەوتە، بەجۆرێک 120 ملیۆن لیتر بۆ سلێمانی و 100 ملیۆن لیتر بۆ هەولێر و 80 ملیۆن لیتر بۆ دهۆک.

بەپێی ئەو داتایانەی دەست دواڕۆژ کەوتوون، هەرێمی کوردستان ڕۆژانە نزیکەی 500 هەزار بەرمیل نەوت دەفرۆشێت، بەڵام تاوەکو ئێستا بەڕوون و ئاشکرایی داهاتی فرۆشی نەوت ئاشکرا نەکراوە.

شێرکۆ جەودەت، ئەندامی لیژنەی پیشەسازی و سامانە سروشتییەکانی پەرلەمانی کوردستان، بە دواڕۆژی وت: "پێش ساڵی 2014 حکومەت بڕی 150 هەزار بەرمیل نەوتی بە پاڵاوگەکان دەدا بە مەبەستی دابینکردنی بەشە نەوتی پێویستی ماڵان، بەڵام بەبیانووی قەیرانی دارایی و زیادکردنی داهات ئەو پاڵپشتییە نەوتییە راگیرا و خۆی ئەو بڕە نەوتەش دەفرۆشێت و هەناردەی دەکات".
شێرکۆ جەودەت، دەشڵێت: "بۆ دابینکردنی بەرمیلێک نەوتی سپی هەرێمی کوردستان پێویستی بە زیاتر لە 250 ملیۆن لیتر نەوتە، حکومەتی هەرێمی کوردستان لەکاتێکدا خۆی خاوەنی نەوتە و هەناردەی دەکات و دەیفرۆشێت کەچی چاوی لەدەستی بەغدایە بۆ دابینکردنی نەوت، بەغداش تاوەکو ئێستا تەنیا 100 ملیۆن لیتر نەوتی ناردووە کە بەشی پێویستی هەرێمی کوردستان ناکات بۆ یەک بەرمیل".

شێرکۆ جەودەت، وتیشی: "ئەوەی جێگەی داخە حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕی بەرهەم و فرۆش و داهاتیش ئاشکرا ناکات بەتایبەت نایدات بە لیژنەکەی ئێمە لە پەرلەمان لەکاتێکدا دەبێت بزانین بڕ و فرۆش و داهاتی نەوتی هەرێم چەندە، بۆیە لەڕێگەی بەدواداچوونی خۆمان ئەوەی هەیە دەستمان کەوتووە".
حکومەتی عێراق ساڵانە بڕی پێویست نەوت بۆ هەرێمی کوردستان نانێرێت، بۆ هەر پارێزگایەک تەنیا 25%ی پێداویستی پارێزگاکان دەنێرێت، پاڵاوگەکانی ناوخۆیش بەرهەمیان نییە.
ساڵانی پێشوو لە هەرێمی كوردستان دوو بەرمیل نەوتی سپی لەڕێگەی بەشەخۆراكی مانگانەوه‌ بەسەر هاووڵاتییاندا دابەشدەكرا بە بڕی 45 هەزار دینار، بەڵام بەهۆی دابەشنەكردنی، لە بازاڕدا نرخی یەك بەرمیل نەوتی سپی عێراقی تاوەکو ئەمڕۆش بە زیاتر لە 140 هەزار دینارە.

نەوزاد مەجید، خەڵکی گوندەکانی بناری چیای سەفینە، هاتووەته‌ هه‌ولێر نەوت بکڕێت، بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "ساڵی رابوردوو ته‌نیا یەک بەرمیل نەوتم وەرگرت كه‌ بەشی نەکردم و چواری دیکەم کڕی، بەڵام ئه‌وه‌یش نەوتێكی زۆر خراپ بوو، ئێستا کە نیوەی زستان ڕۆیشتووە بەرمیلێکم تەواو کردووە هاتووم دوو بەرمیلی دیکە بکڕم.
نەوزاد مەجید، دەشڵێت: "تا ئێستا بۆمان ڕوون نەبووەتەوە سەر بە کام حکومەتین بۆ سیاسەت و دەنگدان حزبەکانی کوردستان ڕامان دەکێشن، بەڵام کە دێتە سەر نەوت و پارە دەڵێن بەغدا، باشە بۆ یەکجاری حکومەتەکە نادەنە ئەوان باشتر نییە؟
شلێر ڕەحمان، ماڵی لە سەنتەری شاری هەولێرە بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "سێ ساڵە نەوت دەکڕم حکومەتێک کە لەسەر بەحری نەوتە نەوت دابەش ناکات چۆن بەخۆی دەڵێت حکومەت."

شلێر ڕەحمان، دەشڵێت: "نیوەی زستان نەڕۆیشتووە من بەرمیلێکم تەواو کردووە، منداڵی بچووکم هەیە ناچارم دەبێت دایمەن ماڵم گەرمبێت، هەر بەرمیلێکم بە 150 هەزار دینار کڕیوە، نازانین فریای چی بکەوین کرێی خانوو، نەوت، کەلوپەلی ماڵ، خۆراک، خوای گەورە قبوڵی ناکات و هەقی ئێمەیان لێدەکرێتەوە."

بیلال سەعید، شارەزای نەوتی هەرێمی کوردستان بە دواڕۆژی ڕاگەیاند "زۆرجار بیانوی دابین نه‌كردنی نه‌وتی سپی ماڵان له‌لایه‌ن حكومه‌ته‌وه‌ دوو خاڵه‌، یه‌كه‌م نه‌بوونی پاڵاوگه‌ی تایبه‌تمه‌ند و پێویستی بۆ دابینكردنی نه‌وتی سپی كه‌ ئه‌م بیانووه‌ زۆر لاوازه،‌ چونكه‌ پاڵاوگه‌ هه‌یه‌ بۆ پارێزگاكانی دیكه‌ی عێراق نه‌وت و به‌نزین ئاماده‌ ده‌كات".

بیلال سەعید، دەشڵێت: "حکومەت بۆچی هه‌موو هه‌وڵه‌كانی به‌كارده‌هێنێت بۆ ره‌وانه‌كردنی نه‌وته‌كه‌ی بۆ ده‌ره‌وه‌ی وڵات، بۆچی نه‌وتی سپی بۆ ماڵان دابین ناكرێت."

بیلال سەعید، ئاماژەی بەوەشدا "بیانووی دووەمی ئه‌وه‌یه‌ بۆچی عێراق دابینی ناكات؟ ئه‌م بیانووه‌شی لاوازه،‌ چونكه‌ په‌یوه‌ندییه‌ داراییه‌كان و سێكته‌ری نه‌وتی له‌ قۆناغی رابردوو بچڕاندووه،‌ بۆیه‌ ناكرێت چاوه‌ڕێی ئه‌وه ‌بكه‌ی عێراق هه‌ماهه‌نگ بێت".

دڵشاد عەبدولڕەحمان، کە پێشووتر پۆستی وەزیری پەروەردە و سەرۆکی دەزگای پڕۆژە تایبەتیەکانی نەوت بووە لە ئەکاونتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک نووسیویەتی و دەڵێت: "بەداخەوە ئەمڕۆ کەخاوەنی نەوت وغازی خۆمانین، بەڵام خەڵک بێبەشە لەدابینکردنی سوتەمەنی بۆ گەرمکردنەوەی ماڵەکانیان، ھەق وایە لەبەرنامەی چاکسازی حکومەت، دابینکردنی سوتەمەنی بۆ ماڵان بۆ ساڵی ئایندە لەئێستاوە بڕیاری لێبدرێ و ھەنگاوی پێویستی بۆ ھەڵبگیرێ".



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure