بازرگانیكردن و بەكارهێنانی مادەی هۆشبەر لەلایەن ئافرەتانەوە لەهەرێم زیادیكردووە

هەواڵ / چاوپێکەوتن :: پێش 2 هەفتە ‌ :: 1351‌ جار بینراوە
محەمەد فازیڵ

دواڕۆژ، محەمەد مستەفا


بەگوێرەی ئامارەکانی ئاسایشی راپەڕین ساڵ له دوای ساڵ ژمارەی ئافرەتانی دەستگیرکراو بە تۆمەتی بازرگانی و بەکارهێنانی مادەی هۆشبەر رووی لە زیادبوون کردووە و لە چاوپێکەوتنێکی دواڕۆژ دا عەقید (محەمەد فازیڵ) بەرپرسی بەشی راگەیاندن و پەیوندیەکانی ئاسایشی راپەڕین دەڵێت: "باندەکانی بازرگانی مادەی هۆشبەر بۆ دەربازکردنی مادەی هۆشبەر لە بازگەکان ئافرەتان بەکار دەهێنن و هاوکات پەیوەندییەکی رێکخراو هەیە لەنێوان باندەکانی بازرگانی مادەی هۆشبەر باندە لەشفرۆشەکان بۆ باشترکردنی کاری بازرگانی بە مادەی هۆشبەر و کاری لەشفرۆشی".

 

دواڕۆژ: ساڵی رابردوو ئاسایشی راپەڕین چەندین ئافرەتی بە تۆمەتی بازرگانی و بەکارهێنانی مادەی هۆشبەر دەستگیر کردووە، ئایا رێژەکە بەراورد بە ساڵانی رابردوو زیادی کردووە؟
محەمەد فازیڵ: ساڵی رابردوو لە دەڤەری راپەڕین 20 ئافرەت بە تۆمەتی بەکارهێنان و بازرگانیکردن بە مادەی هۆشبەر دەستگیر کراون، بەراوردیش بەساڵانی رابردوو بە داخەوە رێژەکە زیادی کردووە بە جۆرێک لەساڵی 2018 دا تەنیا 13 ئافرەت بەو تۆمەتە دەستگیر کرابوون.

 

دواڕۆژ: ئەو ئافرەتانەی بەو تۆمەتە دەستگیر کراون زۆرینە بەکارهێنەرن یاخود بازرگان؟
محەمەد فازیڵ: ئەو ئافرەتانەی کە لەلایەن ئاسایشی راپەڕین کە بە مادەی 14 ی یاسای مادە هۆشبەرەکان دەستگیر کراون، زۆرینەیان بەکارهێنەرن نەک بازرگان.

 

دواڕۆژ: ئەو ئافرەتە تۆمەتبارانە خەڵکی دەڤەری راپەڕینن یاخود ناوچەکانی تری هەرێم و دەرەوەی هەرێمی کوردستانیش؟
محەمەد فازیڵ: ساڵانی رابروو زۆرینەی ئەو ئافرەتانەی بەو تۆمەتە دەستگیر دەکران خەڵکی دەرەوەی هەرێمی کوردستان بوون، بەڵام لە ئێستادا ئەوانەی دەستگیر دەکرێن دانیشتوی دەڤەری راپەڕینن یاخود دانیشتوی ناوچەکانی تری هەرێمی کوردستانن.

 

دواڕۆژ: ئایا لەنێو ئەو ئافرەتە دەستگیر کراوانەدا هەبووە لەڕێگەی مێردەکەیەوە فێری بەکارهێنان بوو بێت واتا لەژێر کاریگەری مێردەکەی مادەی هۆشبەری بەکار هێنابێت ؟
محەمەد فازیڵ: زۆرینەی ئەو ئافرەتانە کەسانی بێسەرپەرشت و بێ هاوسەر بوون، واتا کەمتر ئەو حاڵەتە روویداوە کە لەژێر کاریگەری هاوسەرەکانیان فێری بەکارهێنان یاخود بازرگانی کردن بە مادە هۆشبەرەکان بوبێتن.

 

دواڕۆژ: هۆکاری زیادبوونی رێژەی ژنان لەو تاوانە بۆچی دەگەڕێتەوە، قەیرانی دارایی یاخود کێشەی خێزانی؟
محەمەد فازیڵ: قەیرانی دارایی تا رادەیەک کاریگەری هەبووە، بەڵام هۆکاری یەکەمی ئەو حاڵەتە دەگەڕێتەوە بۆ کێشەی خێزانی و نەبوونی کەسی سەرپەرشت و لێپرسراو لە ناو خێزانی ئەو ئافرەتە دەستگیر کراوانە.

 

دواڕۆژ: ئەو ئافرەتانەی کە بازرگانی مادەی هۆشبەریان کردووە، بە خواستی خۆیان ئەو کارەیان کردووە یاخود بەکار دەهێنرێن لەلایەن پیاوانەوە .
محەمەد فازیڵ: ئەو ئافرەتانە زیاتر بە خواستی خۆیان ئەو کارەیان نەکردووە، بەڵکو بەکارهێنراون لەلایەن پیاوانەوە لە باندەکانی بازرگانی بە مادەی هۆشبەردا .


دواڕۆژ: ئایا باندەکانی بازرگانی مادەی هۆشبەر ژنان بۆ ئەو مەبەسته بەکار ناهێنن کە رەنگە لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە کەمتر گومان لە ژنان بکرێت بۆ دەربازکردنی مادەی هۆشبەر لە بازگەکان؟
محەمەد فازیڵ: بێگومان ئەو باندانە ئافرەتان بۆ ئەو مەبەستە بەکار دەهێنن، چونکە بە گشتی لە بازگەکان کەمتر گومان لە ئافرەتان دەکرێت و ئافرەتان دەتوانن مادە هۆشبەرەکان لەناو جەستەیان بشارنەوە و بیگوازنەوە و بە ئاسانی هاتوچۆ بکەن.

 

دواڕۆژ: بەگوێرەی زانیارییەکانی ئێوە ئایا تا چەند کاری لەشفرۆشی و بازرگانی کردن بە مادەی هۆشبەر تێکەڵی یەکتری کراوە؟
محەمەد فازیڵ: پەیوەندییەکی زۆر و توند و تۆڵ هەیە لەنێوان باندەکانی بازرگانی مادەی هۆشبەر و باندەکانی لەشفرۆشی بۆ فرۆشتنی مادەی هۆشبەر و راکێشانی خەڵک بۆ خۆیان، حاڵەت هەبووە کە باند دەستگیر کراوە هەم بازرگانی مادەی هۆشبەر بوون و هەمیش باندی لەشفرۆشی.

 

دواڕۆژ: وەک دەوترێت ژنان نیوەی کۆمەڵگەن و دایکی نیوەکەی تریشن، ئایا چارەسەر چییە بۆ ئەوەی ژنان لەو کارەساتە پارێزراو بن و کۆمەڵگە هێندەی تر گیرۆدەی ئەو دیاریدە کوشندەیە نەبێت؟
محەمەد فازیڵ: چارەسەری یەکەم بریتییە لە پەروەردەی خێزانی کە پیاوان بەرپرسی یەکەمن لە چاودێری کردنی خێزان و منداڵەکانی خۆیان و دواتر دەبێت وەزارەتەکانی پەروەردە و ئەوقاف و وەزارەتی ناوخۆ بە هەماهەنگی یەکتری زیاتر کار بۆ وشیارکردنەوەی خەڵك بکەن و پاشان دەبێت هێزە ئەمنییەکان رێکكاری توند و تۆڵتر بۆ رووبەڕووبونەوەی ئەو مەترسییە پەیڕەو بکەن.

 

ب: ک. س



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure