یابان فریای هەولێر دەکەوێت

هەواڵ / ڕاپۆرت :: 11/12/2019‌ :: 398‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، هانا چۆمانی

یەکێکە لە کێشە سەرکییەکانی شاری هەولێر کە ساڵانە دووبارە دەبێتەوە، کێشەی کەمئاوی لە وەرزی گەرمادا و خراپیی سیستمی زێرابەکان و گلدانەوەی ئاوی باران له‌ زستاندا، بەڵام حکومەتی یابان بە گرێبەستێکی شەش ساڵی هەوڵی چارەسەرکردنی دەدات.


دوێنێ 9ی كانوونی یەکەمی 2019، گرێبەستێکی خزمەتگوزاری راوێژكاری وەك بەشێك لە پڕۆژەی دروستكردنی ئاوەڕۆ لە هەرێمی كوردستان، وڵاتی یابان لەرێگای رێکخراوی جایکای یابانی و بەئامادەبوونی ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزاری و فەرسەت سۆفی پارێزگاری هەولێر و مەسعود کارەش بەڕێوەبەری گشتی ئاوو ئاوەڕۆ و هەروەها كاتسوومی مۆریاسوو، كونسوڵی یابان لە هەولێر واژۆکرا، بە بڕی زیاتر لە دوو ملیار دۆلار بۆ ماوەی زیاتر لە شه‌ش ساڵ، بەمەبەستی چارەسەرکردنی کێشەی ئاو و زیرابەکان.

لەبارەی پڕۆژەکەوە مەسعود کاڕەش بەڕێوەبەری گشتی ئاو وئاوەڕۆکانی هەرێم بۆ دواڕۆژ دەڵێت "كێشەی ئاوەڕۆی هەولێر بە شێوەیەكی ستانداردی جیهانی چارەسەر دەكرێت بە چوار قۆناغ،  ئامانجی پڕۆژەکەش دروستكردنی ئاوەڕۆ و چارەسەركردنی ئاوی قورسی شاری هەولێرە بە ستانداردێكی جیهانی لەلایەن وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری حكومەتی هەرێمی كوردستان و وڵاتی یابان".

دەشڵیت "پڕۆژەکە لەژێر ناوی (گرێبەستی خزمەتگوزاریی راوێژكاریی وەك بەشێك لە پڕۆژەی دروستكردنی ئاوەڕۆ لە هەرێمی كوردستان لە هەولێر راگەیەندرا، پڕۆژەكە لەلایەن (ئاژانسی جایكا)ی وڵاتی یابان جێبەجێ دەكرێت لە چوارچێوەی رێككەوتننامەی قەرزی نێوان عێراق و یابانە".

پرۆژەکە پارەیەکی زۆری بۆ تەرخانکراوەو ماوەی زیاتر لە شه‌ش ساڵی پێویستە بۆ تەواوکردنی و تاکو کێشەی ئاو و زێرابەکانی هەولێر چارەسەر بکات، حكومەتی فیدراڵی عێراقیش لە 15ی تشرینی یەكەمی ئەمساڵدا رای یاسایی دەرچوواندووە بۆ پڕۆژەکە به‌مه‌به‌ستی جێبەجێكردن.

سەبارەت بە ناوەڕۆک و گرنگی پڕۆژەكە ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: ئەوە پڕۆژەیەكی ستراتیژیی گەورەیەو بە چوار قۆناغ جێبەجێ دەكرێت و كۆی تێكڕای گوژمەكانی دەكاتە دوو ملیار دۆلار كە لە ئێستادا قۆناغی یەكەمی بە كۆی تێچووی نزیكەی 300 ملیۆن دۆلار و لە ماوەی سێ ساڵدا دەچێتە بواری جێبەجێكردن، کۆی پڕۆژەکەش زیاتر لە شه‌ش ساڵی پێویستە.

ساسان عەونی وتیشی "ئەم گرێبەستەی كە واژۆ دەكرێت لەگەڵ کونسڵی یابان و کۆمپانیای جایکای یابانی، ماوەی 77 مانگ دەخایەنێت، چارەسەری كێشەكانی ئاوەڕۆ و ئاوی قورس لە هەولێر دەكات بە دروستكردنی هێڵە سەرەكییەكانی ئاوەڕۆی قورس بە درێژایی 75 كم و هەروەها دروستكردنی وێستگەی چارەسەركردنی ئاوی قورس لە دووریی 11 كم لە سەنتەری پایتەختەوە كە توانای چارەسەركردنی 105 هەزار مەتر سێجای ئاوی قورسی لە رۆژێكدا هەیە". 

پارێزگاری هەولێر باس لەوە دەکات کە ئەوە پڕۆژەیە دەبێتە گرنگترین پڕۆژەی شاری هەولێر و گەورەترین کێشەی هەولێر کۆتایی پێدەهێنیت.

هاوكات فرسەت سۆفی پارێزگاری هەولێر بۆ دواڕۆژ دەڵێت "لەمەودوا یەكێك لە گرفتە گەورەكانی هەولێر چارەسەر دەكرێت، هەرچەندە بە حوكمی هەڵکەوتە و دەشتایی و تۆپۆگرافییەكەیەوە بەردەوام هەولێر كێشەی ئاوەڕۆ و ئاوی قورسی هەبوو، لەمەودوا ئەم كێشەیەی نامێنێت". 

وەكو ئیدارەی پارێزگای هەولێر، پارێزگار وتیشی "هەموو ئاسانكاری و پشتیوانی پێویست دەخەینە بەردەم كۆمپانیای راوێژكاری و جایكا بۆ ئەوەی بتوانن بە باشترین شێوە كاروبارەكانی خۆیان بۆ جێبەجێكردنی پڕۆژەكە دەستەبەر بكەن، داواكارم پڕۆژەكە چ لەڕووی ڕاوێژكاری و چ لەڕووی جێبەجێكردنەوە لەكاتی دیاریكراوی خۆیدا تەواو ببێت و هاوكارمان بن بۆ ئەوەی بە ئامانج بگات".

سالانە هەولێر رووڕووی کێشەی زێراب و لافاو و هەروەها لەهاوینانیشدا رووبەروی کێشەی بێ ئاوی دەبێتەوە، لەبارەی هۆکاری خراپی زێرەبەکانی هەولێر، بەڕیوەبەری گشتی ئاوو ئاوەڕۆی هەولێر لە راگەیاندراوێکدا دەڵێت "هۆكارێكی سەرەكی كۆبوونەوەی ئاو لە سەر شەقامەكان، فڕێدانی پاشماوەی زبڵ و خاشاك و بوتڵی ئاوەو دەبێتەهۆی گیرانی ڕێڕەوی ئاوەڕۆكان، چونکە زێرابەکان بەرگەی ئەو فشارە زۆره‌ی خاشاک و زبڵ ناگرن".

لەبارەی راگەیاندراوەکەی بەڕیوەبەری گشتی ئاوو ئاوەڕۆی هەولێر، ئەندازیار هاشم رجەب کە یەکێکە لەکۆنترین ئەندازیارەکانی سەرچاوە ئاوییەکان و بەنداوەکان لە شاری هەولێر، بۆ دواڕۆژ دەڵێت "هۆکاری لافاو لە هەولێر پەیوەندی بە پاشەرۆ و زبڵەوە نییە، بەڵکو لەبنەرەتدا سیستمی زێراب هەڵەیە ، چونکە هەولێر ناوچەیەکی دەشتاییەو بە ئاسانی ئاو پەنگ دەخواتەوە، کاتی خۆی پێشنیارکرا کە دەبێت زیرابەکان هەموویان ئاوەکە ببەنەوە بۆ رۆژئاوا و باشوری هەولێر، بەڵام دابەشی هەرچوار لایان کرد، بۆیە ئاوه‌کە پەنگ دەخواتەوە و زێرابەکان پڕ دەبن".

دەشڵێت "پێستر زۆر هۆکار هەبوو ئاو بچیتە ژێر زەوی کەمتر فشار لەسەر زێرابەکان بوو بەڵام ئیستا کۆڵانەکان و شه‌قامەکان هەمووی كۆنكرێت و قیرتاوە، بەوەش ئاو بەناچاری دەبێت بچیتە ناو زێرابه‌کان و بەهۆی بچووکی زێرابەکانیشه‌وه‌ ئەو لافاوە دروست دەبێت و 10 ساڵیشی دەوێت تا ئەو پرۆسەیە جارێکی تر گۆڕانکاری تیادا بکرێت و کێشەکە کۆتایی پیبێت".

پێداچوونه‌وه‌و بڵاوكردنه‌وه‌: ئیحسانی مه‌لا فوئاد



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure