بۆچی ژنان زیاتر تووشی تەنگژە دەرونییەكان دەبن؟

هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 4 هەفتە ‌ :: 414‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، تابان رەزا


هەموو مرۆڤێك ئەگەری ئەوەی هەیە تووشی تەنگژەی دەروونی ببێت لەهەر قۆناغێك لە قۆناغەكانی ژیانی بێت، جا بەهۆی هۆكاری ژینگەیی یا  بۆماوەیی بێت، بەڵام رێژەی تووشبوون بە تەنگژە دەرونییەكان لەژنان زۆرترە بەراورد بە پیاوان، بەهۆی ئەوەی ژن  كەمتر توانای خۆ گونجاندنی لەگەڵ ڕووداوەكان هەیە و زیاتر كاردانەوەكانی سۆزدارین، پزیشكێكی پسپۆڕیش دەڵێت: "ئەو تەنگژە دەورنییانەی كە زیاتر لەڕەگەزی مێدا ڕوودەدات حاڵەتی دڵەڕاوكێ و خەمۆكین".

ئەوانەی سەردانی پزیشكی دەرونی دەكەن بۆ راوێژ كردن ، لە 60-70%  ی ژنانن.
تەندروستی دەروونی چییە؟
 د. زامدار  حمە ڕەسوڵ، پزیشكی پسپۆڕی دەرونی، لەشاری پزیشكی فاروق، بۆ دواڕۆژ دەڵێت: "تەندروستی دەروونی بەبارێكی هاوسەنگی بریتیە لە بوونی بارێكی هاوسەنگی لەڕێگەی هەستپێكردن و  و دركپێكردن و لێكدانەوەی  ئەو ڕووداو و پێشهاتانەی كە لەژیانی هەر تاكێكدا ڕوودەدات و گونجاندنی لەگەڵ تەنگژە و كێشەكاندا بەشێوەیەكی  هاوسەنگ، هەروەها تێپەڕاندنی كێشەكان و ئەزمەكان و بوونی بارێكی  هاوسەنگی تێیدا، كەسەكە هەست بە  خۆشی  لە تێپەڕاندی ژیانی خۆی بكات و توانای لە بیر كردنی هەبێت، لەهەمان كاتیشدا توانای خۆگونجاندنی  هەبێت لەگەڵ بارودۆخە نوێییەكاندا.

ئەوەی  وادەكات  ژنان زیاتر لەپیاوان توشی تەنگژە درونییەكان بن چین؟
 ئەو پزیشكە پسپۆڕە، باس لەوەدەكات، ژنان زیاتر لە پیاوان دووچاری توشبونی بە تەنگژە دەرونییەكان دەبن،چونكە ژن دەتوانێت كەمتر بگونجێت لەگەڵ ڕووداوە ناخۆشەكاندا، كاردانەوەكانی هەست و سۆزین و زیاتر بریتین لە هەڵبژاردنی  بێدەنگی و گریان، ئەگەرچی ئەمانە هەندێ كات نەرێنی نین، خۆلادان لە ڕووبەڕووبوونەوەی كێشەكانیان  بەشێكی لەبەرئەوەی كە لەكەی شەرمیان هەیە،ناتوانن ئەو ڕۆڵەی هەیانە لەناو كۆمەڵگەدا بیگێڕن.

 ئەوەشی وت: "بەشێكی تری جارێكی تر پەیوەندی بەوە هەیە كە تائێستا ڕۆڵی ئافرەت  لەبەشێك لەكۆمەڵگەكاندا سنوردارە  زیاتر  لەماڵەوە یان لەناو شوێنە داخراوەكانە، بۆیە كاتێك دووچاری تەنگژەیەكی دەرونی یان ڕووداوێك  دەبێتەوە  دەرفەت و بواری ئەوەی نابێت كەئەمە بێنێتە دەرەوە بە مامەڵەكردن لەگەڵ خەڵكی دیكە و تێكەڵ بونیان و هەروەها و گەشت و گەڕان كە دەكرێت لەزۆربەی جارەكاندا چارەسەر بێت، ئەمە پەنگ دەخواتەوە  دەمێَنێتەوە دووچاری توشبون بەتەنگژەی دەرونی دەكات، لەگەڵ  ئاڵۆگۆڕی هۆڕمۆنات زۆرجار كاریگەری هەیە ئەمەش بەهۆی كێشە لە هۆڕمۆنی  پەریزادە (غودە) سەرچاوە دەگرێت، هەروەها  لەگەڵ بەشێك لەهۆڕمۆناتەكانی دیكەی  مێینە.

ئەو تەنگژە دەرونییانەی كەزۆر لەناو ژناندا باون، كامانەن؟
ئەو تەنگژە دەورنییانەی زیاتر لەڕەگەزی مێدا ڕوودەدات بەشێوەیەكی گشتی دڵەڕاوكێیە كەئەمەش بەشێكی زۆری پەیوەستە بەسروشتی رەگەزی مێینەوە وەك تاكێك لەناو كۆمەڵگەدا  و ئەو ڕۆڵەی خانمان لە كۆمەڵگەی ئێمە دەیگێڕن، كەئەمە وایان لێدەكات دووچاریان بكات  بۆ بەشێك لەزیادبوونی حاڵەتی دڵەراوكێ، پاشان حاڵەتە خەمۆكییەكان كە زیاتر لە ڕەگەزمی مێدا دەبینرێت ، تاوەكو پیاوێك تووشی حاڵەتی خەمۆكی دەبێت دوو هێندە ئافرەت تووشی دەبێت،ئەمەش پەیوەندی بە پێكهاتە و سایكۆلۆژیایی ئافرەت هەیە وەكو مرۆڤێك زیاتر دەكەوێتە ژێر كاریگەریی رووداوەكانەوە، كاردانەوەكانی لەزۆربەی كاتدا كاردانەوەی هەست و سۆزدارین، پزیشكەكە وای وت.

ئەوەشی وت: "لەسەر ئاستی جیهانیش سەلمێنراوە كە رێژەی خەمۆكی لەژنان دوو هێندە لەبەرامبەر پیاواندایە، ئەگەرچی داتا و زانیارییەكی ورد نییە، بەڵام بەپێی ئەزمونی ئیشكردنمان ئەوە دەسەلمێنێت كە رێژەكە لەناو ژنان زیاترە وەك لەپیاوان كۆمەڵگەی كوردیش بەدەر نییە لە زیادبوونی  ئەو رێژەیە".

ئەو توندوتیژییانەی بەرامبەر ژنان دەكرێن، لەناو خێزانەكانیان، تاچەند رێگەخۆشكەرە بۆ تووشبوونی ژنان بە تەنگژە درونییەكان؟
د. زامدار ڕەسوڵ، لەدرێژەی قسەكانیدا، ئاماژەی بەوە كرد، یەكێك لەپاڵنەرە سەرەكییەكان  بۆ دووچار بوونی خانمان بەتەنگژە دەورنییەكان بریتییە لە توندوتیژییە خێزانییەكان  كە ڕێژەكە زیاتر دەكات، تا رادەیەك وادەكات كە جۆرێك  لەنەبوونی متمانە بەخۆبوون  و ترسان لە دەرئەنجامی خراپتر لەوەی كە هەیە، لەلایەكی تریشەوە بەجۆرێك لەجۆرەكان پاشەكشێ دەكات لەڕووبەڕووبوونەوەی ئەو مەترسییانەی لەژیاندا  ڕوودەدات، ئەو خانمانەی لەناو خێزان توندوتیژییان بەرامبەر كراوە، هەمیشە كپكراونەوتەوە  رەتكراونەتەوە لەكردنی كارێكدا متمانەیان بەخۆیان كەمترە و زیاتر دووچاری حاڵەتی تەنگژەی دەروونی دەبنەوە.

دەستدرێژی سێكسی و گێچەڵ پێكردن و تەنگژە دەرونییەكان لەناو ژنان زیاتر دەكات  
پسپۆڕەكە، ئەوەشی بە دواڕۆژ راگەیاند "هۆكارەكانی دووچاربوون بەتەنگژە دەرونییەكان  لای ژنان دابەشدەكەینە چەند هۆكارێك و ئەویش بۆماوەیی و هۆكاری ژینگەیین، بەشێكیان بریتییە لە دەستدرێژی سێكسی و تەحەروشكردن و تەنگ پێهەڵچنین یان  گەڕپێكردنی لایەنی جنسی،ئەمەش دەبێتەهۆی دروستبوونی تەنگژەی دەروونی، كاتێك ئەمە دەشارێتەوە لای كەس باسی ناكات لەوە دەترسێت  كە هەڵسەنگاندن و دادوەری كردنی خراپ لەلایەن كەسانی چواردەوریەوە بۆ بكرێت، ئەمەش وادەكات خانمەكە متمانەی بەخۆی نەبێت، ئەگەری هەیە بۆ دووچار بوون بە تەنگژە دەرونییەكان، هەروەها شێوازی مامەڵە كردنی خێزان و  دەوروبەریش لەگەڵا ئەم كەسانەدا زۆر گرنگە، ئەوەی دەبێت هاوكاری ئەم ژنە بێت خێزان و كەسوكارەكەیەتی، ئەوانەشی لەم بابەتەدا كەدەبێت راوێژیان پێ بكرێت كەسانی  شارەزا و پسپۆڕن.

 هەڕەشەكردن لەڕێگەی سوشیاڵ میدیاوە  چی بەسەر باری دەرونی ژنان دێنێت؟
د. زامدار، بۆ دواڕۆژ ئەوەشی وت: "لەئێستادا بەهۆی خراپ بەكارهێنانی  پەیوەندنی كردن بەتایبەت تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان، ئەم تەنگ پێهەڵچنینە بۆ رەگەزی مێ زۆر زیاتر بووە، كە بەناوی هاوڕێیتەوە پەیوەندی دروستبووە دوای ناردنی وێنە پاشان بەكارهێنانی  ئەم وێنانە لەلایەن رەگەزی نێرەوە لەدژی رەگەزی مێ وەك هەڕەشە لێكردنێك بەكارهاتووە كاتێك ئەمە بەردەوام دەبێت، ئەم حاڵەتە دەبێتەهۆی دروستبوونی خەمۆكی و پەنا بردن بۆ خۆ ئازاردان لەلای رەگەزی مێ، كەئەمەش پاڵنەرە بۆ زیادبوونی پەستان لەسەر خانمان و دروستبونی بەشێك لە تەنگژە درونییەكان، كە ڕۆژانە  ڕووبەڕووی  زۆرێك لەم حاڵەتانە دەبینەوە.

رێنماییەكان
 ئەو پزیشكە لەبارەی  رێنماییەكانەوە، دەڵێت: "پێویستە خانمان گرنگی بەخۆیان بدەن پێش هەموو كەسێك پاشان بەپەیوەندییەكان و بەكار و پیشەكانیان  دوایی بەڕۆڵی خۆت لەناو كۆمەڵگەدا، لەچ شوێنێكدا هەستت بە بێزاری و بێتاقەتی كرد و تێكچوونی خەو نائومێدی كرد، بۆ كەسی متمانەپێكراو سەردانی پزیشك و راوێژكار بكە،چاو بخشێنەوە بزانە پەیوەندی لەگەڵا كێ دەبەستیت، پێویستە خانمان پردی پەیوەندییەكانیان لەگەڵ خێزانەكانیان  ببەستن،  ئەوەی دەبێت پاڵپشتی ژن بێت بریتییە لەخێزان، بۆئەوەی هەر شتێكی نەخوازراوی بۆ هاتە پێشەوە، بتوانێت بە ڕەهایی  لەگەڵ خێزانەكەی باسی بكات.

 وتیشی: "ئەوەی سەردانی دەكەن بۆ راوێژ كردن لەهەموو تەمەنەكانن و لەهەردوو رەگەزن،   بەڵام 60-70%  ی ژنانن  زیاتر بۆ حاڵەتە دڵەڕاوكێكان و  خەمۆكییەكانە".



created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure