پرتووكێن ئه‌لكترۆنى بازاڕێ پرتووكێن كاغه‌زێ كێم كرینه‌

هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 2 هەفتە ‌ :: 111‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، راپۆرت: بورهان یه‌حیا


ئه‌لكترۆنیكرنا پرتووكان بوویه‌ ئه‌گه‌ر كو ئێدى بكڕێن پرتووكێن كاغه‌زى كێم ببیت و دگه‌ل هندێ پرتووكخانه‌یێن گشتى ژى وه‌كو پێشتر سه‌ره‌دانكه‌ر بۆ نه‌بن و پرتووكێن PDF  شیاینه‌ لپێش پرتووكێن كاغه‌زى بكه‌ڤن.

ب رێژه‌یا50% سه‌ره‌دانا وه‌لاتییان بۆ پرتووكخانه‌یێن گشتى كێم بوویه‌ و سالانه‌ نێزیكى600 كه‌س قه‌ست دكه‌نێ، ئه‌ڤ رێژه‌ به‌راورد دگه‌ل سالێن بۆرى كێم بوویه‌ و ئه‌گه‌ر ژى بۆ زێده‌بوونا پرتووكێن ئه‌لكترۆنى دزڤریت. رێڤه‌به‌رێ پرتووكخانه‌یێن گشتى ل دهۆك دیاركر"سالانه‌ ل هه‌رێمێ نێزیكى3000 پرتووك دهێنه‌ چاپكرن و دبیت ئه‌ڤ ساله‌ ببیته‌4500 پرتووك". نڤیسره‌ك دده‌ته‌ دیاركرن كو "پرتووكێن ئه‌لكترۆنى كاریگه‌رییه‌كا نه‌رێى ل سه‌ر رێژه‌یا چاپا پرتووكێن كاغه‌زى كرییه‌ لێ خواندنا پرتووكا كاغه‌زێ هه‌سته‌كا گه‌له‌ك خۆشتر هه‌یه"‌.

پرتووكا ئه‌لكترۆنى پتر خوانده‌ڤان هه‌یه‌
ته‌كنه‌لۆژیا شیایه‌ ده‌راڤێ به‌رسینگێ پرتووكێن كاغه‌زێ بچووك بكه‌ت، سه‌ر ڤێ چه‌ندێ ئێسماعیل تاهر جانگیر رێڤه‌به‌رێ پرتووكخانه‌یێن گشتى ل پارێزگه‌ها دهۆك بۆ دواڕۆژ دیاركر:"پرتووكا ئه‌لكترۆنى كارتێكرنه‌كا مه‌زن ل سه‌ر خوانده‌ڤانان كریه‌ ژبه‌ركو یا ب ساناهى و ب هه‌روه‌یه‌ و زوو دكه‌ڤیته‌ به‌ر ده‌ست، ب ڤى ره‌نگى پرتووكا كاغه‌زى ئه‌و بهایێ جاران نامینیت و كه‌س بۆ پرتووكه‌كێ ناهێته‌ پرتووكخانه‌یێن گشتى هه‌تا یێن بازرگانى ژى، هه‌ر ئێكى ل سه‌ر كومپیوته‌رێ خۆ یان تێله‌فۆنا خو یا ژیر پرتووخانه‌ك دروستكریه‌، وى ده‌مى هاتنا خوانده‌ڤایان بۆ پرتووكخانه‌یێن گشتى كاریگه‌ریا خۆ نامینیت".

سه‌ره‌دانا وه‌لاتییان بۆ پرتووكاخه‌یێن گشتى گه‌له‌ك كێم بوویه‌. زێده‌تر ئێسماعیل تاهر دیاركر"دبیت رۆژێ هه‌میێ6-8 كه‌سان قه‌ستا پرتووكخانه‌یێن مه‌ نه‌كه‌ن، هه‌تا پرتووكا فرۆتنێ ژى رێژه‌یا وێ یا كێمبووی، به‌رێ هزار یان دوو هزار دانه‌ دهێنه‌ چاپكرن و رێژه‌یه‌كا مه‌زن ژێ دهاته‌ فرۆتن، لێ نوكه‌100-150 دانه‌ دهێنه‌ فرۆتن، ئه‌ڤه‌ ب هه‌ڤبه‌ركرن كو به‌رێ خه‌لك یێ كێم بوویى و په‌یمانگه‌هـ و زانكۆ نه‌بوون لێ نوكه‌ به‌رۆڤاژى یێن مشه‌ بووین".

ئه‌گه‌ر ئه‌رشیفێ پرتووكخانه‌یێن گشتى ببنه‌ ئه‌لكترۆنى و PDF دێ چ كاریگه‌رییا خۆ هه‌بیت؟ رێڤه‌به‌رێ پرتووكخانه‌یێن گشتى ل پارێزگه‌ها دهۆك ئه‌ڤ به‌رسڤه‌ هه‌بوو:"ئه‌لكترۆنیكرنا ئه‌رشیفێ پرتووكخانه‌یێن گشتى زۆرا گرنگه‌ و پێدڤییه‌ ئه‌ڤه‌ چێبیت، لێ ده‌م و جهـ و پاره‌كێ زۆر پێدڤێت و هنده‌ك تشتێ گرنگ یێ د پرتووكخانه‌یێن مه‌ یێن گشتی دا هه‌ین، ئه‌و پشته‌ڤانیا باش بۆ هه‌موو پرۆسه‌یا ره‌وشه‌نبیرى نه‌مایه‌، دبیت پاشه‌رۆژێ دده‌مه‌كێ دى و كاودانه‌كێ دیتردا ئه‌ڤه‌ بهێته‌ كرن، نوكه‌ گشت سێكته‌رێن دى ل پێش سێكته‌رێ ره‌وشه‌نبیریێنه‌".

ده‌ربارا جوداهییا به‌رهه‌مێن پرتووكخانه‌یێن گشتى دگه‌ل یێن مالان، ئێسماعیل تاهیر گۆت:"ئه‌و به‌رهه‌مێ ل پرتووكخانه‌یێن گشتى هه‌ی‌ ل مالان نینه‌، بۆ نموونه‌ پرتووكخانه‌یا به‌درخانیان ل سالا 1962 هاتییه‌ دامه‌زراندن، چ پرتووكخانه‌یه‌ دێ شێت مێژۆیه‌كا هوسا هه‌بیت یان وى راددێ پرتووك و كۆڤار و رۆژنامان همبێزكه‌ت، له‌و پرتووكخانه‌یێن تایبه‌تێن مالان د سنۆردار كرینه‌ و یێن گشتى دبه‌رفره‌هن و جهـه‌كێ مه‌زنتر پێدڤێت".

ل هه‌موو هه‌رێمێ نێزیكى3 هزار پرتووك هاتینه‌ چاپكرن
ب گۆره‌ى دووماهى ئامارێن رێڤه‌‌به‌رییا پرتووكخانه‌یێن گشتى ل پارێزگه‌ها دهۆك"پێدانا ژمارا سپاردنێ ل سالا بۆرى هه‌تا دۆرێن500 بوون، ئانكو ل هه‌مى كوردستانێ دۆرێن 2700 - 3000 پرتووكان یێن چاپ بووین ودوور نینه‌  ئه‌ڤ ساله‌ باشتر بیت و ژماره‌ بگه‌هیته‌ 4500 پرتووكێن چاپكرى".

ل دۆرئه‌گه‌رێن زێده‌بوونا چاپێ ژى ئێسماعیل دیاركر"ڤێ ژى هنده‌ك ئه‌گه‌رێن هه‌نه‌، ژ وان ئه‌رزانبوونا چاپێ و یا دى باشبوونا ره‌وشا دارایى یا هنده‌ك نڤیسه‌ران و یا سیێ ژى مشه‌بوونا ده‌زگه‌هێن بازرگانى یێن چاپێ و دا هێژ باشتر بیت ئه‌گه‌ر سازیێن میرى ژى چاپ به‌رده‌وام كربا".

سه‌باره‌ت ئامارێن سه‌ره‌دانا وه‌لاتییان بۆ پرتووكخانه‌یێن گشتى ل پارێزگه‌ها دهۆك ئێسماعیل گۆت:"رۆژانه ‌100-130 كه‌سان قه‌ستا پرتووكخانه‌یێن گشتى ل گشت ده‌ڤه‌ردارییان دكه‌ن، ژبلى پرتووكخانه‌یا به‌درخانیان مه‌ 8 پرتووكخانه‌یێن دى هه‌نه‌  به‌رێ باشتر بوو، وه‌ك رێژه‌ رۆژانه‌ پترى هزار كه‌سان سه‌ره‌دانا پرتووكخانه‌یێن گشتى‌ دكر نوكه‌ دبن600 دانه، ب ڤى ره‌نگى كو دهۆك پاش زاخۆ پاش ئاكرێ و ئامێدیێ و پاش سێمێل و شێخان و بامه‌رنێ و به‌رده‌رش و مانگێشكێ، ئانكو هندى باژێر مه‌زنتر بیت و په‌یمانگه‌هـ و كۆلیژ لێ هه‌بن رێژه‌یا سه‌ره‌دانا پتره"‌.

ئه‌و كه‌سێ پرتووكه‌كا كاغه‌زى دخوینیت ب هه‌موو حه‌ز و ڤیانێ یه‌
خه‌لیل عه‌بدولغه‌فار كو نڤیسه‌ره‌كێ گه‌نجه‌ و 7 به‌رهه‌مێن چاپكرى هه‌نه،‌ بۆ دواڕۆژ دیاركر"ته‌كنه‌لۆژیا كاریگه‌رییه‌كا مه‌زن یا نه‌رێنى لسه‌ر پرتووكا كاغه‌زێ كرى یه‌ چونكو خواندنا پرتووكان ب رێیا PDF زێده‌ بوویه‌ و ل سه‌ر موبایل و لابتوپ و ئایپدان دهێته‌ خواندن".

سه‌باره‌ت جوداهییا ناڤبه‌را خواندنا كاغه‌ز و ئه‌لكترۆنى گۆت" خواندنا PDF یان WORD  ئاسانتره‌ و بهایێ وێ ژى كێمتره‌ لێ ڤێت ئه‌ڤ چه‌نده‌ ل بیرا مه‌ بیت كو تێهزڕینا مرۆڤان ب تنێ ل سه‌ر خواندنێ نامینیت و دێ جاران هزر بۆ موبایلێ ب خۆ هێته‌ لادان و بۆ چاره‌كرنا ڤێ كێشه‌یێ ژى پێدڤییه‌ خواندن وه‌كو پێدڤیاتییه‌كێ سه‌ره‌ده‌رى دگه‌ل بهێته‌كرن و ئه‌و كه‌سێ پرتووكه‌كێ دخوینیت ب هه‌موو حه‌ز و ڤیانێ بخوینیت و بزانیت دێ مفایه‌كێ مه‌زن ژێ بینیت چ د پێشڤه‌چۆنا كارى دا، وه‌رگرتنا پۆسته‌كێ پتره‌ و بلندبوونا ئاستێ جڤاكى".

چاره‌سه‌رییا ڤێ كێشه‌یێ دهندێ دایه‌ كو"پرتووكخانه‌یێن كه‌رتێ تایبه‌ت و گشتى پێكڤه‌ رۆلێن خۆ بگێرن و پێشانگه‌هێن پرتووكان پتر ڤه‌كه‌ن و بهایێ پرتووكان ژى ب گۆره‌ى داهاتێ وه‌لاتییان بیت بۆ هندێ بشێن ب ئاسانى ب ده‌ستخۆڤه‌ بینن".

گرنگییا پرتووكخانه‌یان د هه‌بوونا خوادنده‌ڤانان دایه‌
بلند محه‌مه‌د نڤیسه‌ر و رۆژنامه‌ڤان‌ دیاركر"پرتووكخانه‌ ئه‌و داینگه‌هه‌ یاكو كۆما ره‌وشه‌نبیر و خویندكارێن زانینێ هه‌مبێز دكه‌ت و هێمایه‌كێ ره‌وشه‌نبیرى بۆ جڤاكى یه‌ و زێده‌بوونا سه‌ره‌دانان بۆ وى جهى هێمایه‌كه‌ بۆ زێده‌بوونا ره‌وشه‌نبیرییا جڤاكى و گرنگییا پرتووكخانه‌یان د هه‌بوونا خوادنده‌ڤانان دایه‌ و ژێده‌ره‌كێ گرنگه‌ بۆ ڤه‌كۆلینان".

بلند گۆت:"پێشڤه‌چۆنا زانستى و شۆڕشا ئه‌لكترۆنى پالده‌ره‌ك بوویه‌ بۆ ڤه‌كرنا پرتووكخانه‌یێن ئه‌لكترۆنى و دێ بیته‌ هانده‌ره‌ك بۆ وه‌لاتییان كو بشێن ب شێوه‌یه‌كێ بێ به‌رامبه‌ر پرتووكان ب ده‌ستخۆڤه‌ بنینن ئانكو ب كلیكه‌كێ سه‌ر موبایلا خۆ دانلود بكه‌ن لێ پرتووكا كاغه‌زێ هه‌ر مایه‌ و بۆ هنده‌ك كه‌سان خواندنا وێ ب تامتره‌ لێ پرتووكا ئه‌لكترۆنى هنده‌ك سالۆخه‌تێن تایبه‌ت هه‌نه‌ ژوان ب ساناهى دهێته‌ هه‌لگرتن و ڤه‌گوهاستن".

زۆر جاران ته‌كنه‌لۆژیا مافێ نڤیسه‌ران خوارى یه‌، وه‌ك نڤیسكار بلند محه‌مه‌د ئه‌ڤ نوموونه‌یه‌ ئینایه‌ زمان"پرتووكامن ب ناڤێ (سۆتنگه‌هـ) ب زمانێ ئه‌ره‌بى ل سه‌ر تۆرێن ئه‌نترنێتێ به‌لاڤ بوویه‌ و پترى260 جاران هاتییه‌ دانولۆد كرن و ژ دوور و نێزیك من ئاگه‌هـ ژ ڤێ چه‌ندێ نه‌بوویه‌ و ل ڤێره‌ ب ئاشكرایى مافێن نڤیسه‌ر دهێنه‌ خوارن له‌وا پێدڤییه‌ لایه‌نه‌ك ب شێوه‌یه‌كێ رێكخستى مافێن نڤیسه‌ران ل سه‌ر تۆرێن ئه‌نترنێتێ ب پارێزیت. هنده‌ك سایت هه‌نه‌ به‌رهه‌مێن نڤیسه‌ران ب شێوه‌یێ ئه‌لكترۆنى دفرۆشنه‌ خه‌لكى و ئه‌ڤه‌ كاره‌كێ باشه‌ و پێدڤییه‌ نڤیسه‌ر ژماره‌یا بانكى هه‌بیت و هه‌ر پرتووكه‌كا دهێته‌ فرۆتن ئێكسه‌ر پاره‌یێ وێ بچیته‌ ناڤ وێ ژماره‌یا به‌نكى دا ب ڤى ره‌نگى دێ مافێن وى پاراستى بن لێ هه‌تا نوكه ئه‌ڤ چه‌نده‌ ب شێوه‌یه‌كێ به‌ربه‌لاڤ ل ناڤ وه‌لاتێ مه‌ دا نه‌بوویه‌".

جواهییا خواندنا ئه‌لكترۆنى و كاغه‌زێ د چه‌ندین خالان دایه‌، ئه‌ڤ نڤیسه‌ره‌ ب ڤى ره‌نگى به‌حس ژێكر"خواندن پرتووكێن كاغه‌زێ هه‌سته‌كا خۆش و ئارامیێ ل جه‌م مرۆڤى په‌یدا دكه‌ت و ئه‌و كه‌س هه‌ست پێدكه‌ت كو تشته‌ك ڤێ هه‌یه‌ و دشێت دگه‌ل بژیت  پێدڤی ب كاره‌بێ و شه‌حنێ نینه‌ و هند كاریگه‌ریێ ل چاڤان ناكه‌ت ئه‌گه‌ر هه‌مبه‌ر بكه‌ى دگه‌ل یا ئه‌لكترۆنى و بۆ پتر ڤه‌دیتنا بازاڕى بۆ پرتووكا كاغه‌زێ پێدڤییه‌ ریكلامه‌كا باش ل ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ و تۆرێن ئه‌نترنێتێ بۆ بهێنه‌كرن، لێ كێشه‌یه‌ك هه‌ڕه‌ سه‌ره‌كى كێمییا خوانده‌ڤای یه‌ و هنده‌ك جاران ب نه‌چارى خوانده‌ڤان په‌یدا دبن ئه‌و ژى ده‌ما قوتابیێن زانكۆیێ پێدڤى ب ژێده‌رێن زانستى بۆ ڤه‌كۆلینێن خۆ دبن".

پ: ل. م

ب: ک. س



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure