دهۆك؛ تووشبوویێن په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ به‌ره‌ڤ زێده‌بوونێ دچن

هەواڵ / ڕاپۆرت :: پێش 4 هەفتە ‌ :: 147‌ جار بینراوە

دواڕۆژ، بورهان یه‌حیا

رێڤه‌به‌رییا كاروبارێن خۆپاراستنا ساخله‌میێ راگه‌هاند كو ل سنۆرێ پارێزگه‌ها دهۆك ل هه‌فت مه‌هێن ده‌ستپێكا ئه‌ڤ ساله‌ 745 كه‌س تووشى په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ (سرگان كبد) بووینه‌ و نۆژداره‌ك ژى خویا دكه‌ت كو سه‌ره‌كیترین رێك بۆ تووشبوون ب ڤێ نه‌خۆشیێ كریارێن سێكسى یێن دوور ژ خۆپاراستنێنه‌ و دیسا ڤه‌گوهاستنا خوینا تووشبوویى بۆ كه‌سه‌كى دى ژى ئه‌گه‌ره‌كێ دییه‌ و نه‌خۆشه‌ك ژى دیار دكه‌ت كو پشتى چۆیه‌ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى تووشى ڤێ نه‌خۆشیێ بوویه‌ و نوكه‌ چاره‌سه‌ریێ وه‌ردگریت.
ل هه‌فت مه‌هان 745 كه‌سێن تووشبوویى هاتینه‌ تۆماركرن.

د. فه‌رهاد ئیسماعیل به‌رپرسى به‌شێ ئایدز و په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ ل رێڤه‌به‌رییا كاروبارێن خۆپاراستنا ساخله‌میێ بۆ دواڕۆژ دیاركر" ل هه‌فت مه‌هێن ده‌ستپێكا ئه‌ڤ ساله‌ 90 هزار پشكنینێن په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رى هاتینه‌ كرن و تێدا 754 كه‌س وه‌ك تووشبوو ب ڤێ نه‌خۆشیێ هاتینه‌ تۆماركرن و رێژه‌ به‌راورد دگه‌ل سالا بۆرى زێده‌تر لێ هاتییه‌ چونكو رێژه‌یا ئه‌نجامدانا پشكنینێ ژى زێده‌ بوویه‌ و هه‌ولێن هوشیاركرنا خه‌لكى و ڤاكسیندانا وه‌لاتییان به‌رى پێكئینانا هه‌ڤژینیێ دێ به‌رنامه‌یێن  سه‌ره‌كیێن رێڤه‌به‌ریێ بیت".

جۆرێن (B  و C) مه‌ترسیدارن
كیش جۆرێ په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ جهێ مه‌ترسیێ نه‌؟ بۆ ڤێ پرسێ ناڤبۆرى ئه‌ڤ به‌رسڤه‌ هه‌بوو" دوو جۆر ڤایرۆسێن مه‌ترسیدار یێن په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ هه‌ن ئه‌و ژى (B  و C) و ب رێكا دانانا ده‌رزیێن پیس بوویى ژى ئه‌ڤ نه‌خۆشییه‌ دهێته‌ ڤه‌گوهاستن و ب گۆره‌ى پڕۆژه‌یه‌كێ رێكخراوا ساخله‌مییا جیهانى د پلانا وان دایه‌ هه‌تا سالا 2030 ڤێ نه‌خۆشیێ بنبڕ بكه‌ن لێ پێدڤییه‌ هه‌موو لایه‌ك هه‌ڤكار بن".

ده‌یكا تووشبوویى دشێت ڤه‌گوهێزیته‌ زارۆیێ د زكێ خۆ دا
دایكا تووشبوویى دشێت ڤێ نه‌خۆشیێ ڤه‌گوهێزیته‌ زارۆیێ خۆ و بۆ خۆ پاراستن ژ ڤێ چه‌ندێ د. فه‌رهاد ئێسماعیل گۆت" به‌رى ماڕه‌برینێ پشكینن بۆ هه‌ڤژینان دهێته‌كرن و ئه‌گه‌ر دیار بوو كو بۆ نموونه ده‌یك تووشى ڤێ ڤایرۆسێ بوویه‌ دێ ڤاكسینه‌ك بۆ هێته‌دان داكو زارۆیێن وێ د زكى دا تووش نه‌بنێ".

باراپترا تووشبوویان ژ جۆرێ (B) بووینه‌ كو 639 كه‌س بوون
ئه‌وێن تووشبوویى ب ڤێ نه‌خۆشیێ باراپتر ژ جۆرێ بى بووینه‌، ناڤبۆرى زێده‌تر خویاكر"  د هه‌فت مه‌هێن بۆرى دیار بوویه‌ كو 639 كه‌س تووشى په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ ژ جۆرێ (بى) بووینه‌ و 106 كه‌س ژى ژ جۆرێ (سى) كو سه‌رجه‌مێ وان دبیته‌ 745 كه‌س".

ئه‌ڤ نه‌خۆشییه‌ ل چار ئاستان تووشى مرۆڤان دبیت
د. عه‌بدوللا سه‌عید شیره‌تكارێ نیشته‌گه‌رییا گشتى بۆ دواڕۆژ خویاكر" ئه‌ڤ نه‌خۆشییه‌ زۆر كه‌ڤنه‌ و ب به‌رفره‌هبوونا جڤاكان و ڤه‌دیتنا رێكێن نوو بۆ ده‌ستنیشانكرنا ڤێ نه‌خۆشیێ دێ رێژه‌یا تووشبوویان ب نه‌خۆشییا په‌نجه‌شێرا جه‌گه‌رێ زێده‌تر لێهێن و چار جۆر هه‌نه‌ (A-B-C-D) و یێن مه‌ترسیدار (B - C)  نه‌ چونكو دمینته‌ ناڤ مێلاكێ دا و ناچیت هه‌تا هه‌ودان زێده‌ مه‌زن دبیت و دووڤدا دبیته‌ په‌نجه‌شێر و گیانێ وى كه‌سى دگریت".

دڤێت كڕیارێن سێكسى یێن ده‌رڤه‌ى هه‌ڤژینیێ زۆر هوشیارانه‌ بهێنه‌ ئه‌نجامدان 
نۆژدارى شیره‌ته‌كا گرنگ بۆ گه‌نجان هه‌یه‌  و دبێژیت" ئه‌ڤ نه‌خۆشییه‌ زۆر مه‌ترسیداره‌ و ئه‌گه‌ر دێ كڕیارێن سێكسى یێن ده‌رڤه‌ى چارچۆڤه‌یێن هه‌ڤژینیێ ئه‌نجام ده‌ن بلا گه‌له‌ك هوشیار بن داكو تووش نه‌بنێ چونكو بۆ ده‌مه‌كێ درێژ چ نیشانێن وێ دیار نابن".

ڤاكسینا ڤێ نه‌خۆشیێ ل رێڤه‌به‌رییا كاروبارێن خۆپاراستنێ هه‌یه‌
د. عه‌بدوللا سه‌عید به‌حس ل شێوازێ چاره‌كرنا ڤێ نه‌خۆشیێ دكه‌ت و دیاركر" بۆ چاره‌سه‌ركرنا نه‌خۆشیێ ژ جۆرێ بى جۆره‌ ڤاكسینه‌ك هه‌یه‌ و ل پشكا خۆپاراستنا ساخله‌میێ هه‌یه‌ و وه‌لاتى دشێن وه‌رگرن و بۆ جۆرێ سى ژى چه‌ندین جۆرێن ده‌رمانان هه‌نه‌ و دڤێت بۆ ده‌مه‌كێ درێژ بكار بهێت لێ بنبڕ نابیت هه‌تا دبیته‌ په‌نجه‌شێر".

ل وه‌لاتێ ئه‌لمانیا تووشى ڤێ نه‌خۆشیێ بوویه‌
گه‌نجه‌كێ دهۆك كو پێشتر ل ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى بوو ب ناڤێ (پرشه‌نگ نائیف) بۆ دواڕۆژ دیاركر" بۆ ده‌مێ سێ سالان ل وه‌لاتێ ئه‌لمانیا وه‌كو په‌نابه‌ر ژیامه‌ و چه‌ندین جاران دگه‌ل هه‌ڤالان چۆینه‌ جهێن تایبه‌ت یێن كریارێن سێكسى و دووڤدا ده‌ما ڤه‌گه‌ریامه‌ كوردستانێ و پشكنین ئه‌نجام داى دیار بوو كوتووشى نه‌خۆشییا ڤایرۆسا جه‌گه‌رێ ژ جۆرێ بى بوویمه‌ و پێشتر من ڤاكسین وه‌رگرتییه‌ و ل هیڤییا چاك بوونێ مه‌ و داخوازێ ژ هه‌موو گه‌نجان و وه‌لاتییان دكه‌ن زۆر هه‌ستیارانه‌ سه‌ره‌ده‌رى دگه‌ل كریارێن سێكسى بكه‌ن".

پێداچوونه‌وه‌:هـ.ق



  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ
created by Avesta Group and powered by Microsoft Azure

بەپەلە